Η παγίδα των εντολών

Leaders are not responsible for the job. They are responsible for the people who are responsible for the job.
Simon Sinek

Τι να κρατήσεις (Takeaways)

Μιας και έχω διοικήσει μεγάλα συστήματα, και έχω υποστηρίξει επιχειρηματίες, θέλω να γράψω για ένα από τα πιο διαδεδομένα και καταστροφικά λάθη, τη διοίκηση μέσω εντολών, τη λογική “κάνε το όπως σου λέω”. Μπορεί να φέρει κάποια γρήγορα αποτελέσματα, αλλά μακροπρόθεσμα χτίζει κουλτούρα φόβου, παθητικότητα, έλλειψη πρωτοβουλιών και χαμηλή ποιότητα σκέψης στις ομάδες. Αν ο leader μιας ομάδας πιστεύει ότι έχει τον έλεγχο, αλλά χτίζει την ομάδα για να υπακούει χωρίς να σκέφτεται, τότε θα χρειάζονται πάντα οδηγίες. Συνέπειες: χαμηλό engagement, burnout, κακό decision-making, έλλειψη αυτονομίας και συσσώρευση της δουλειάς στα “πάνω στρώματα”.

Η αποτυχία (ανάπτυξη εργασιών, καινοτομία, οργάνωση, client service, φήμη) δεν είναι ποτέ αποτέλεσμα μιας απόφασης ή ενός μάνατζερ. Προκύπτει από συσσώρευση πολλών λανθασμένων επιλογών που έγιναν και διαμορφώνουν κουλτούρα, ανθρώπινο δυναμικό, εσωτερικό κλίμα, και την πορεία.

Αυτό είναι κρίσιμο στις μικρομεσαίες ή προσωπικές γιατί δεν έχουν συστήματα, scale, συνέργειες και εγγυημένα έσοδα. Αν οι δομές είναι ασαφείς, ή εξαρτώνται κυρίως από τον ιδιοκτήτη τότε η αποτυχία προκύπτει από δύο κρίσιμα λάθηα) την πρόσληψη λάθος ανθρώπων και β) διοίκηση μέσω εντολών, χωρίς έμπνευση ή προσωπικό παράδειγμα. Και τα δύο καταλήγουν σε έναν κοινό παρονομαστή: τη μετριότητα.

Ακατάλληλοι άνθρωποι = σαθρή βάση

Καλός φίλος έχει προσλάβει 3-4 φορές Διευθυντή πωλήσεων στα τελευταία χρόνια και δεν του βγήκε καμμία επιλογή (άλλος δημιούργησε εσωτερικά οργανωτικά προβλήματα και άλλος με τους πελάτες). Είναι κρίσιμη θέση που επηρεάζει και το προσωπικό (backoffice). Το λάθος του είναι πως ο καλός πωλητής δεν κάνει αυτόματα για Διευθυντής. Πολλές επιχειρήσεις προσλαμβάνουν με: α) προσωπική σύσταση/φίλος, β) έρχεται από μεγάλο μαγαζί (γιατί έφυγε από εκεί;), γ) claims φουσκωμένων CV. Παραβλέπουν κίνητρα, στάση, φιλοδοξία, διάθεση προσαρμογής. Μήπως βλέπουν τη θέση ως λύση ανάγκης; Ο Sir John Hegarty αναφέρει ότι η φιλοδοξία είναι το πιο ζωτικό συστατικό της δημιουργικότητας (ισχύει σε κάθε κλάδο, είτε πουλάς λογισμικό, είτε καφέδες).

Διοίκηση με εντολές;

Όταν ο φίλος έχασε την μπάλα, ήταν αργά. Ένιωθε εκνευρισμό. Είχε την αντίληψη πως δεν διορθώνεται η τροπή των πραγμάτων (ούτε οι εργαζόμενοι ήταν happy, ούτε το business προχωρούσε). Οι εντολές του διαδέχονταν η μία την άλλη. Αυτό ήταν το δεύτερο λάθος: διοίκηση με πυγμή, χωρίς πυξίδα. Υπάρχουν ιδιοκτήτες, που πιστεύουν ότι αρκεί να δίνουν σαφείς εντολές και οι εργαζόμενοι εκτελούν. Δεν έχουν δίκιο.

Ο φίλος όχι μόνο προσέλαβε ακατάλληλους ανθρώπους, αλλά με την ομοβροντία εντολών του (για να καλύψει το κενό εξουσίας και οργάνωσης) δημιούργησε ένα frenzy κλίμα: δεν τις κατανοούσαν οι εργαζόμενοι, δεν καταλάβαιναν ακριβώς γιατί κάνουν αυτό που κάνουν (σκοπός) και ένιωθαν δύο αντικρουόμενες κατευθύνσεις: θα μπλέξω ανάμεσα στις συμπληγάδες, τον ιδιοκτήτη και τον Διευθυντή; Πάλι ο Hegarty λέει αν το brief περιέχει εντολές, το αποτέλεσμα θα είναι μετριότητα. Αν περιέχει φιλοδοξία, το αποτέλεσμα θα είναι λαμπρό.

Ηγέτης, κουλτούρα, εμπιστοσύνη

Το έχει πει εξαιρετικά ο John Maxwell: “A boss has the title, a leader has the people.”. Η πρώτη δουλειά του ηγέτη είναι να δημιουργεί ομάδα γύρω του από συμμάχους για να πετύχουν κοινό σκοπό. Όχι προσλήψεις-ημίμετρα. Και αν δεν είναι η καλύτερη πρόσληψη, κάνε ότι μπορείς για να εξελιχθεί! Σκέφτομαι το Γενικό Διευθυντή του Makedonia Palace ο οποίος έχει δημιουργήσει μια πραγματικά super oμάδα!

Δεύτερον, δεν είναι δουλειά του leader το micromanagement, αλλά να δίνει κατεύθυνση και νόημα. Αν δίνεις το “γιατί” πίσω από κάθε ενέργεια και αν κάνεις follow-up περιορίζονται τα περιθώρια για αποτυχία.

Τρίτον, πρέπει να λειτουργεί ο ίδιος ως παράδειγμα φιλοδοξίας, εργασιακής ηθικής και ευελιξίας. Αν εγώ δούλευα για το φίλο μου και τον έβλεπα να συμμετέχει, να εξηγεί, και καθημερινά να με εμπιστεύεται, τότε θα ξεσκιζόμουν για τη δουλειά και αυτόν. Αν τον έβλεπα να δημιουργεί μπερδεψούρα, θα ήθελα να φύγω.

Ας είμαστε ειλικρινείς, η κουλτούρα χτίζεται με εμπιστοσύνη και συμμετοχή: “δουλεύω με το αφεντικό“, “πήρα νέες ευθύνες“, “αλλάζω αντικείμενο γιατί με εμπιστεύονται“. Οι επιτυχημένες επιχειρήσεις έχουν κουλτούρα συμμετοχής. Κανείς δεν χτίζει κάτι μεγάλο μόνος του. Και καμία ομάδα δεν ακολουθεί έναν ηγέτη που δεν είναι παράδειγμα. Η φιλοδοξία, η δημιουργικότητα, η αφοσίωση, η συνεχής βελτίωση δεν επιβάλλονται, καλλιεργούνται.

Στην εποχή αλλαγών ο επιχειρηματίας, από φούρνο γειτονιάς έως πολυεθνική εξαγωγική δραστηριότητα, πρέπει να επιλέγει δυνατή ομάδα και να τη χτίζει με σωστή ηγεσία. Το μέλλον της επιχείρησης δεν θα το καθορίζει το cashflow και ο τραπεζικός λογαριασμός, αλλά η ψυχή της ομάδας της. Ανάψτε τη, ή σβήστε τη, δική σας επιλογή!

Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγική-Επικοινωνία-Υλοποίηση. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, για να δώσω πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Λιγότερο θόρυβο, περισσότερη ευθυγράμμιση, σωστή υλοποίηση. Αν θέλεις ξεκάθαρη κατεύθυνση στη στρατηγική, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.

Related Posts