Robert McKee
Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Τα core values δεν είναι “δήλωση” αλλά σταθερή γραμμή αποφάσεων και συμπεριφοράς και φαίνονται σε ότι κάνει η επιχείρηση (και αν τα τηρεί) είτε πάει καλά, είτε άσχημα.
- Ορίστε 3-5 αξίες σε μορφή πράξεων/κανόνων (τι επιβραβεύουμε, τι δεν ανεχόμαστε, πώς παίρνουμε αποφάσεις σε πίεση), αλλιώς οι αξίες θα μένουν διακόσμηση.
Τελικά είναι όλα θέμα στρατηγικής… Πρίν καιρό γράφαμε για την πράσινη ηγεσία των Lidl που αφιέρωσαν μεγάλη δράση τους στην κοινή προσπάθεια της μείωσης των ποσοτήτων πλαστικών απορριμμάτων. Ας είμαστε ειλικρινείς, όσo καχύποπτοι και αν είμαστε για τις επιχειρήσεις, μόνο σε πιεστικές περιόδους κρίσης μπορούμε να αξιολογήσουμε μια επιχείρηση. Τι πιστεύει; Έχει αξίες; Τι κάνει; Ποιες δράσεις κάνει; ‘Οπως και αν πηγαίνει η επιχείρηση, καλά ή κακά (πχ σε πωλήσεις) τις ακολουθεί αυτές τις αξίες και πράττει βάση αυτών στις δύσκολες περιόδους, ή τις εγκαταλείπει σε μια προσπάθεια να σώσει τον εαυτό της και τα μερίδιά της …θυσιάζοντας όσους δουλεύουν γι’αυτή; Ποια είναι, δηλαδή, η στρατηγική που επιλέγει; Δεν μπορώ να φανταστώ πως η εταιρία αλουμινίων Europa πουλάει εν τω μέσω της πανδημίας όπως πριν 1 χρόνο. Τι την έκανε όμως να δωρίσει στο κράτος προϊόν για να χτιστούν οι υποδομές ασφάλειας στις όχθες του Εβρου;
Είναι θέμα στρατηγικής απόφασης. Να είσαι δίπλα στην κοινωνία. Εχουμε όλο και πιο συχνά παραδείγματα και είναι ενθαρρυντικά. Η Mondelēz έκανε δωρεά 60 τόνων προϊόντων στην Τράπεζα Τροφίμων για να διανεμηθούν σε ευπαθείς ομάδες, οικογένειες και ανθρώπους. Η ναυτασφαλιστική εταιρεία American Hellenic Hull Insurance Company και ο CEO της φρόντισαν οι 4 μαθητές(!) σε Αρκιούς και Γαύδο να συνδεθούν στον αγιασμό, δίνοντας τους τα τεχνολογικά εργαλεία! Απλές και συγκινητικές κινήσεις.
Τι σημαίνει Aξίες (core values) και ποιος ο ρόλος τους;
Πρακτικά μιλώντας, η Budweiser δεν χρειαζόταν να υποστηρίξει τον Ερυθρό Σταυρό των ΗΠΑ στην έναρξη της πανδημίας για να δείξει το κοινωνικό της πρόσωπο. Εχει κάνει τόσα πολλά τα χρόνια που πέρασαν. Αλλά είναι θέμα αξιών. Δύο χρόνια πριν, στις μεγάλες πυρκαγιές της Καλιφόρνια γύρισε σε μια μέρα όλη τη γραμμή παραγωγής της από την εμφιάλωση μπύρας σε νερό και έκανε τη διανομή!!!
Οι αξίες μιας επιχείρησης είναι οι αρχές, η φιλοσοφία ο σκελετός του οικοδομήματος. Αυτές στηρίζουν αξιόπιστα το όραμα της επιχείρησης και καθημερινά διαμορφώνουν την κουλτούρα της, καθώς βοηθούν τους εργαζόμενους να δουλεύουν προς κοινούς στόχους αλλά και το κοινό να την αναγνωρίζει και να την ξεχωρίζει ανάμεσα σε άλλες. Είναι το DNA. Την σημασία των αξιών εξηγεί στην TEDx ομιλία του ο Bob Keiller:
Τι άλλαξε ο Covid-19;
Η πανδημία μαζί με τις προκλήσεις εμπορικής επιβίωσης και ζημιών, έφερε ένα μεγάλο ηθικό δίλημμα στις επιχειρήσεις. Θα κωφεύουν ή θα ενεργοποιηθούν; Δεν χάνουν απλά πωλήσεις, καταρρέουν τα πάντα γύρω τους. Από μια αόρατη ηθική και, ας πούμε, εσωτερική φωνή πιέστηκαν, για να δείξουν το αληθινό τους δημόσιο πρόσωπο. Παράλληλα, νομίζω πως έκανε τους επικεφαλείς να επανεξετάσουν και ακόμη να αναθεωρήσουν την τοποθέτηση των επιχειρήσεών τους, θέτοντας την πολύ απλή ερώτηση: “Εμείς γιατί υπάρχουμε;“
Είναι οι στιγμές και τα ερωτήματα που καθορίζουν και καταδεικνύουν τον τρόπο, με τον οποίο ανταποκρινόμαστε σε μια κρίση, καθώς ο τρόπος αντίδρασης πηγάζει από βαθιές αξίες. Η κρίση δίνει την ευκαιρία στο κοινό να αξιολογήσει: διαφάνεια, αξιοπρέπεια, ακεραιότητα, συλλογικότητα. Υπάρχουν βέβαια και τα αντίθετα παραδείγματα, αν μια επιχείρηση δείξει ένα πρόσωπο πλεονεξίας, αλαζονείας και αδιαφορίας προς κοινό-εργαζόμενους. Ένα μικρό παράδειγμα είναι το πως οι επενδυτές επιβραβεύουν εταιρίες που προσλαμβάνουν. Έχουν καταλάβει τι συμβαίνει και πόσο πίσω μας πάει η πανδημία.
Υπάρχουν καλά και κακά παραδείγματα
Χαρακτηριστικό παράδειγμα (προς αποφυγή) κακής κουλτούρας και πολιτικής αποτελεί η United Airlines. Όσο και να προσπαθεί να πείσει τους πελάτες της με το μήνυμα “friendly skies”, το γεγονός ότι στο πρόσφατο παρελθόν κατέβασε πελάτη από την πτήση με τη βία (και το case έκανε το γύρο του κόσμου) για να εξυπηρετήσει δικούς της υπαλλήλους, είναι αρκετό. Ακόμα και την περίοδο της πανδημίας, όπου της δόθηκε η ευκαιρία να δείξει ένα καλύτερο πρόσωπο, δεν άλλαξε η πολιτική αδιαφορίας και η αντίληψη πως μοναδικός σκοπός της εταιρείας είναι το κέρδος. Δεν υπήρχαν, για παράδειγμα, κενά καθίσματα στη μέση των σειρών και δεχόταν αλλαγές εισιτηριών μόνο όταν πάνω από 70% των θέσεων είχε καλυφθεί.
Καλύτερα, όμως, ας σταθούμε σε παραδείγματα προς μίμηση. Σε εταιρείες, οι οποίες έκαναν τη διαφορά στο κοινωνικό σύνολο προστατεύοντας κατ’αρχήν τους ίδιους τους εργαζόμενούς τους. Βλέπετε, η πεπαλαιωμένη νοοτροπία, ότι ο μόνος παράγοντας που παίζει ρόλο για τη λήψη αποφάσεων είναι η αξία των μετόχων, έχει πια ξεπεραστεί. Η χάραξη της στρατηγικής γίνεται με βασικό παράγοντα αποφάσεων το ρόλο που διαδραματίζει η επιχείρηση στην κοινωνία. Δεν αρκούν μερικές μόνο δηλώσεις, οι οποίες θα κάνουν “sugarcoating” της πραγματικότητας, αλλά εφαρμοσμένες πρακτικές που φέρνουν αλλαγή και κάνουν τη διαφορά. Οπως οι Ελληνικές επιχειρήσεις στήριξαν τη μάχη για την αντιμετώπιση της πανδημίας, έτσι πρέπει να συνεχίσει κάθε επιχειρηματίας. Πρέπει να είναι παρούσες οι επιχειρήσεις, δίπλα στην κοινωνία.
Σε ποιο συμπέρασμα καταλήγουμε;
Τώρα περισσότερο από ποτέ, οι εταιρείες πρέπει να έχουν Aξία και να παράγουν (διπλή) Αξία. Δεν αρκούν οι δηλώσεις που να προκαλούν απλώς μια ευμενή αίσθηση στο κοινό. Το κοινό, με τη διπλή ιδιότητα του υπαλλήλου/εργαζόμενου αλλά και καταναλωτή, θέλει συνεργασία με επιχειρήσεις που έχουν αποστολή και φιλοσοφία, που συντονίζεται μαζί τους πνευματικά και συναισθηματικά. Το ξέρουμε είναι δύσκολο να χαράξεις τέτοιο δρόμο εν μέσω κρίσης. Οι επιλογές, όμως που θα κάνεις, θα αφήσουν ανεξίτηλο το αποτύπωμα της ταυτότητας της επιχείρησής σου ακόμα και μετά την κρίση. Το κοινό έχει ανάγκη από ενσυναίσθηση και καθυσηχασμό πως η επιχείρηση κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, ώστε όλοι και όλα να πάνε καλά. Προβάλετε λοιπόν τις Αξίες σας και χτίστε γέφυρες εμπιστοσύνης με εργαζόμενους και καταναλωτές, δείχνοντας πως ο οργανισμός σας είναι ανθρωποκεντρικός και λειτουργεί με σκοπό να στηρίξει το ευρύτερο κοινό καλό με εφαρμοσμένες πρακτικές αποβλέποντας σε ένα καλύτερο μέλλον.
Ας στηρίξουμε ο ένας τον άλλον… κρίση είναι θα περάσει… (κι αυτή!)
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγική–Επικοινωνία–Εκτέλεση. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, για να δώσω πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Λιγότερο θόρυβο, περισσότερη ευθυγράμμιση, σωστή υλοποίηση. Αν θέλεις ξεκάθαρη κατεύθυνση στη στρατηγική, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
