Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Σε ένα κόσμο ταχύτητας η ουσιαστική σκέψη απαιτεί χρόνο για ανάλυση και σύνθεση.
- Η επίλυση σύνθετων προβλημάτων απαιτεί αμφισβήτηση πρώτων εντυπώσεων και εξέταση εναλλακτικών.
- Η ποιότητα της σκέψης (βαθιά συγκέντρωση και κριτική) καθορίζει την ποιότητα των αποτελεσμάτων.
Πότε ήταν η τελευταία φορά που δεν απάντησες γρήγορα, δηλαδή δεν βιάστηκες; Πότε μπόρεσες να αποφύγεις, με σχετική ηρεμία, δύσκολες απαντήσεις σε πιεστικές ερωτήσεις, αφού δεν ήσουν έτοιμος; Πόσες φορές δεν μετάνιωσες για μία γρήγορη απόφαση και μετά χτύπαγες το κεφάλι σου; Οι επιχειρήσεις σήμερα είναι παγιδευμένες στις άμεσες απαντήσεις. ΤΩΡΑ! ΑΥΡΙΟ! ΑΜΕΣΩΣ! Σκεπτόμαστε αρκετά; H κουλτούρα του σημερινού επιχειρείν, που επηρεάζει κάθε εργαζόμενο, ζητάει το γρήγορο αποτέλεσμα ως ευαγγέλιο (αν και αυτό ίσχυε πάντα) και αυτό αποδεικνύει το μεγάλο gap έλλειψης (οποιουδήποτε είδους) στρατηγικής. Δεν σε κάνει καλύτερο η ταχύτητα, σε κάνει απρόσεκτο!
Εκεί μπαίνει η έννοια της «αργής σκέψης» (slow thinking). Δεν εννοώ κωλυσιεργία, ή αναποφασιστικότητα. Κούλαρε, διάβασε λίγα στοιχεία, ρώτα πριν διαμορφώσεις άποψη, ζήτα να κάτσουμε σε ένα τραπέζι για συζήτηση. Μην βιάζεσαι για να αποδείξεις, πως τα ξέρεις όλα και να κάνεις tick the box στο θέμα που σε απασχολεί. Από ένα λάθος ξαναγυρίζεις σε 2 λεπτά στο αρχικό στάδιο (δηλαδή βράστα Χαράλαμπε) ενός έργου ή μιας προσπάθειας.
Αργή σκέψη, δεν σημαίνει οκνηρία (τεμπελιά)
Αργή σκέψη δεν σημαίνει τεμπελιά, καθυστέρηση, ή άστο για μετά. Σημαίνει πολύ συνειδητή σκέψη που βγάζει άποψη που δεν διαμορφώνεται από το άγχος αλλά από τη γνώση, την παρατήρηση και την εσωτερική ηρεμία. Είμαστε συνηθισμένοι να κάνουμε echo τον εαυτό μας και τις απόψεις που έχουμε. Το έχω ζήσει χιλιάδες φορές! Μεταξύ μας, είναι το είδος σκέψης που αντιπαθώ, γιατί μέσα από την προχειρότητα οι επιχειρήσεις, οι ομάδες, οι εργαζόμενοι (που υποτίθεται πρέπει να εξελίσσονται) βλέπουν το δέντρο και όχι το δάσος, τη μεγάλη εικόνα. Στην πράξη, η αργή σκέψη ως εγκεφαλικός μηχανισμός εμφανίζεται σε σημαντικές στιγμές:
- Όταν σχεδιάζεις κάτι μεγάλο (άγχος, φόβος, ευθύνη).
- Αν ακούσεις ένα μεγάλο ποσό (cashflow, κερδοφορία, προσωπικό εισόδημα).
- Αν νιώθεις πως (για κάποιο καλό, ρεαλιστικό λόγο) πρέπει να πεις «όχι».
- Κάθε φορά που νιώθεις πως πρέπει να σταματήσεις, πριν απαντήσεις (κάτι δεν σου πάει καλά).
Εξαρτάται αν θέλεις να είσαι καλός, ή ο καλύτερος!
Στην Ελλάδα, ειδικά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αλλά και σε μεγαλύτερες, αυτή η γρήγορη αντίδραση (με αίσθημα βεβαιότητας) θεωρείται επαγγελματισμός. Αν δε, συμφωνεί με τη γνώμη των μανατζαραίων τότε είναι ηρωισμός! Σε πολλές από τις περιπτώσεις που έχω δει στην καριέρα μου, είτε πρόκειται για λειτουργία και αποφάσεις τύπου educated guess, ή γρήγορες-ξεπέτες (να προχωρήσει, να τελειώνει). Οι περισσότερες δεν έχουν στοιχεία, case, ή αντικειμενική αρχή (πχ. τι λέει η θεωρία σε αυτές τις περιπτώσεις που συζητούμε).
Η μόνη αλήθεια σε όλα αυτά είναι πως οι πιο σοβαρές αποφάσεις θέλουν χρόνο. Να ωριμάσουν στο μυαλό, να ψάξουμε λίγο παραπάνω. Και το πιο σημαντικό: επειδή η ερώτηση «Τι κάνουμε τώρα;» είναι παγίδα, ξεχνούμε να κάνουμε τη μόνη σωστή ερώτηση «Τι θέλουμε να πετύχουμε αύριο;» (που να φτάσουμε).
Οι λίγες επιχειρήσεις που υιοθετούν το slow thinking, δεν είναι μόνο πιο cool συνεργάτες, συζητήσιμοι, και ικανοί να συνδημιουργούν λύσεις, αλλά έχουν πιο σταθερές ομάδες (ναι, μικρότερο turnover), κάνουν λιγότερα λάθη στην αγορά και έχουν καλή, μάχιμη κουλτούρα (από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο). Γιατί όταν σκέφτεσαι ψύχραιμα, όλα και όλοι θα λειτουργήσουν καλύτερα. Στην εποχή που παίρνουμε «στιγμιαίες» απαντήσεις από manages ή το AI, σκέφτομαι μόνο ένα: πως η βαθιά και ήρεμη σκέψη (όσο γίνεται) θα μου-μας δίνει προβάδισμα.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγικής-Επικοινωνίας-Compliance. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, δίνω πάντα πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Αν θέλεις βοήθεια και κατεύθυνση σε θέματα στρατηγικής, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
