Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Η προκαταβολή φόρου δεσμεύει κεφάλαια που ίσως να πήγαιναν σε επενδύσεις, προσλήψεις, ανάπτυξη.
- Το φορολογικό σύστημα πρέπει να στηρίζει την παραγωγική οικονομία.
Η συζήτηση γύρω από την προκαταβολή φόρου για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι διαρκώς ‘on-air’ στα τελευταία χρόνια. Η φορολόγηση για ατομικές και μη, δυσκολεύει την επιχειρηματική δράση και επηρεάζει άμεσα χιλιάδες επαγγελματίες (digital marketers, συμβούλους, μηχανικούς, δικηγόρους και μικρές ομάδες 5-7 ατόμων (πχ. στη μεταποίηση ή το εξαγωγικό (online) εμπόριο) που κάνουν τα πρώτα βήματα ως εταιρείες.
Η βασική φιλοσοφία του μέτρου
Η βασική φιλοσοφία πίσω από την προκαταβολή φόρου είναι σωστή: το κράτος θέλει να περιορίσει περισσότερο τη φοροδιαφυγή, να εξασφαλίσει σταθερά έσοδα και να δείξει δικαιοσύνη, εξομοιώνοντας (στη φορολογική συνεισφορά) μικρές-μεγάλες επιχειρήσεις. Σε θεωρητικό επίπεδο, το μέτρο έχει λογική, γιατί η σταθερότητα στα δημόσια έσοδα ενός χρεωμένου κράτους, και ο ετήσιος προϋπολογισμός είναι κρίσιμα για τη λειτουργία της οικονομίας.
Η πρακτική εφαρμογή όμως επιφέρει αδικία
Χρειάζεται περισσότερη δικαιοσύνη… Η πρακτική εφαρμογή της προκαταβολής δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό αποτέλεσμα. Αφαιρεί ευελιξία στο cashflow επαγγελματιών που έχουν ασταθή ή εποχικά εισοδήματα. Για παράδειγμα, οι περισσότεροι freelancers λειτουργούν σε κλάδους όπως το digital marketing, η συμβουλευτική, και η οργάνωση όπου τα έσοδα εξαρτώνται από projects, καθυστερήσεις πληρωμών, ακόμα και από βαθιά προβλήματα των επιχειρήσεων-πελατών (αναδιοργάνωση, οφειλές σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία). Σε αυτούς τους τομείς, το κεφάλαιο κίνησης είναι κυριολεκτικά οξυγόνο και η προκαταβολή φόρου το αφαιρεί! Τότε στην οικονομία το αποτέλεσμα είναι τριπλό:
- Κυριαρχεί το σκεπτικό της επιβίωσης και όχι της ανάπτυξης
- Αποθαρρύνονται οι προσλήψεις με κανονική μισθωτή σχέση λόγω υψηλού κόστους εργοδοσίας (να το υπολογίσουμε ως ένα ακόμη εμπόδιο-υψηλές εργοδοτικές εισφορές).
- Ενισχύεται το “μπλοκάκι” άρα οι (σε φάση πρώτων βημάτων) επιχειρήσεις θα αποφεύγουν να επεκταθούν, θα επιλέγουν προσωρινές λύσεις, αντί για επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό, συνεργασίες, εξωστρέφεια.
Στην Ελλάδα έχουμε πάντα παράδοξα…
Παράδοξο; Ενώ το κράτος πολύ σωστά επιδιώκει περισσότερα έσοδα, η ανάπτυξη διαφορετικών κλάδων (που είναι ταχύτεροι, πιο ευέλικτοι και υψηλής προστιθέμενης αξίας) επιβραδύνεται από αυτή τη φορολόγηση. Θα έπρεπε να προσφέρονται φορολογικά κίνητρα για εξωστρέφεια, καινοτομία και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (ακόμη και για επαγγελματίες ή μικρές εταιρείες από το εξωτερικό) και όχι το ανάποδο. Πως περιμένει το φορολογικό σύστημα να υπάρξει ανάπτυξη σε όλους τους χώρους, όταν δημιουργεί αντικίνητρα που περιορίζουν την παραγωγικότητα;
Είναι απαραίτητη η αναθεώρηση της προκαταβολής. Ένα δίκαιο σύστημα θα είχε, ας πούμε 20% προκαταβολή, θα έδινε κίνητρο την αναστολή πληρωμής στα πρώτα 2-3 χρόνια λειτουργίας (με θετική πορεία και κριτήρια επενδυτικά ή προσλήψεων), θα σύνδεε στατιστικά κάθε χρόνο τα πραγματικά εισοδήματα της παρούσας και επόμενης χρονιάς (για φανταστείτε όποιος αναπτύσσεται με τζίρο, θέσεις εργασίας να παίρνει κι άλλο όφελος…) και θα μπορούσε να δίνει κίνητρα για εξαγωγή-ανάπτυξη-καινοτομία υπηρεσιών. Τότε, όλες οι μικρές επιχειρήσεις, είμαι σίγουρος, θα έκαναν ότι καλύτερο μπορούσαν, για να ανοιχτούν στον κόσμο.
Η προκαταβολή φόρου δεν είναι από μόνη της κακό μέτρο, αλλά ο τρόπος εφαρμογής της στην Ελλάδα (που πάει να ξαναπάρει εμπρός ως οικονομία), λειτουργεί ως τροχοπέδη ανεξάρτητα από μέγεθος ή σταθερότητα εσόδων. Αν ο στόχος είναι μια πραγματικά εξωστρεφής και ανταγωνιστική οικονομία, τότε η φορολογία πρέπει να ενθαρρύνει, όχι να αποθαρρύνει, εκείνους που δημιουργούν.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγικής-Επικοινωνίας-Compliance. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, δίνω πάντα πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Αν θέλεις βοήθεια και κατεύθυνση σε θέματα στρατηγικής, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
