Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Η ΤΝ δεν είναι ούτε “σωτήρας” ούτε “απειλή” από μόνη της: είναι εργαλείο που επιταχύνει την αλλαγή της εργασίας.
- Το μεγαλύτερο ρίσκο για στελέχη και επιχειρήσεις είναι η αδράνεια από φόβο.
- Δώσε χρόνο κάθε εβδομάδα για εκπαίδευση-πειραματισμό και αντιμετώπισε την ΤΝ ως “συμπαίκτη” παραγωγικότητας.
Παρακολουθώ διαρκώς το δημόσιο διάλογο για την ΤΝ, καθώς η χρήση της επεκτείνεται (εργασία, παραγωγή, marketing, υπηρεσίες). Φέρνει μαζί φόβο σε ανθρώπους και οργανισμούς: απώλεια ελέγχου, αυτοματισμοί που θα «ζημιώνουν» επαγγέλματα, ανεργία, μείωση ανθρώπινης κρίσης, και πολλά ζητήματα ηθικής. Υπάρχει και η άλλη πλευρά: αύξηση παραγωγικότητας, μείωση κόστους, ταχύτητα λήψης αποφάσεων, καλύτερο service, κυβερνοασφάλεια και νέες μορφές δημιουργικότητας. Δεν είναι ούτε απειλή, ούτε σωτήρας. Είναι εργαλείο και η αξία της εξαρτάται από το πόσο ώριμα και υπεύθυνα θα την ενσωματώνουμε (όπως σε καθετί, θα υπάρξουν όρια και παραβάσεις). Δεν βλέπω να αντικαθιστά a priori τον άνθρωπο, αλλά δίνει νέους ρόλους και αντικείμενα.
Το 2017 είχα γράψει για τις εφαρμογές ΤΝ για τον πολίτη και καταναλωτή. Όλα έμοιαζαν τότε science fiction, αλλά ήδη το κύμα ξεκινούσε. Σήμερα είναι για κάποιους μεγάλος επιταχυντής, για άλλους απειλή. Η έρευνα Global Link σε ηλικίες 18–64 δείχνει τη διττή στάση: ενθουσιασμός και χρήση από νεότερους, σκεπτικισμός και φόβος σε μεγαλύτερες ηλικίες (tip: οι μεγαλύτερες ηλικίες κυβερνούν επιχειρήσεις…). Η Καθημερινή δημοσίευσε την έρευνα της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής (ΕΕΒΤ), που επίσης δείχνει το κοινό επιφυλακτικό και βαθιά διχασμένο: το 41% θεωρεί ότι μέχρι το 2040 η χρήση του διαδικτύου θα έχει χειροτερέψει τον κόσμο, έναντι μόλις 29% που πιστεύει ότι θα τον βελτιώσει. Σήμερα στην Ελλάδα τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν:
- Ένας στους τέσσερις χρήστες χρησιμοποιεί κάποια λύση AI καθημερινά.
- Το ChatGPT κυριαρχεί: 9 στους 10 το έχουν δοκιμάσει.
- Οι νέοι στρέφονται και σε αγοραστικές συμβουλές: 26% το χρησιμοποιεί σαν προσωπικό σύμβουλο αγορών.
- Το 14% δηλώνει ότι συνομιλεί με την AI για συντροφιά(!!!!)
- Το 44% των Ελλήνων ανησυχεί για την απώλεια θέσεων εργασίας.
Ο φόβος της απώλειας και η παγίδα της αδράνειας
Πιο έντονες ανησυχίες καταγράφονται σε γυναίκες και άνδρες άνω των 45 ετών που ίσως φαντάζει δύσκολη η μάθηση και η προσαρμογή σε νέες τεχνολογίες. Ο φόβος λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας; Αν ναι, είναι κακός σύμβουλος για την εποχή. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο ρίσκο, να μην εξοικειωθείς / δοκιμάσεις / μάθεις.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας 1 στις 4 θέσεις παγκοσμίως είναι εκτεθειμένη στις επιπτώσεις. Κλάδοι τεχνολογίας (coding, project mgt.) αλλά και support δουλειές (διοικητική υποστήριξη, εκπαίδευση, εξυπηρέτηση, νομική γνώση κ.λπ). Να ανησυχούμε, αλλά είναι επικίνδυνο να αποστασιοποιηθούμε από την εξέλιξη. Δεν πρέπει να υπάρχει καν η σκέψη είναι αργά να μάθω, δεν θα προλάβω. Προηγούμενοι μετασχηματισμοί (από τον ηλεκτρισμό μέχρι το διαδίκτυο) έδειξε πως οι άνθρωποι που αντιστάθηκαν, έμειναν στο περιθώριο.
Προτρέπω καθημερινά για δράση
Προτρέπω όλους να περάσουμε από το φόβο στη δράση (πχ. Χ ώρες κάθε εβδομάδα εκπαίδευση-πειραματισμό) για να καβαλήσουμε το κύμα. Αν λειτουργήσουμε το εργαλείο, θα το “συγχρονίσουμε” με ανάγκες μας. Να επενδύσουμε χρόνο για απόκτηση νέων skills και συνεχή μάθηση (η αγορά εργασίας δεν θα είναι ποτέ ξανά στατική). Ως ένα ερέθισμα μόνο, δείτε τη δημοσίευση του AI Lab στην Κηφισιά που αυτή τη στιγμή αναζητά AI Training Specialists, AI Automation Engineers, AI Creative Content Producers), για να φανταστούμε την αλλαγή.
Αν οι εργαζόμενοι, στελέχη και επιχειρήσεις δούμε την ΤΝ ως αντίπαλο, θα βρεθούμε εκτός παιχνιδιού, αποκομμένοι και με (παντοτινά) αρνητική ψυχολογία. Αν, τη δούμε ως συμπαίκτη και επενδύσουμε σε νέες δεξιότητες (δεν εννοώ μόνο το chatGTP) τότε θα μας κατευθύνει σε εμπλουτισμό του ότι κάνουμε σήμερα και έτσι νομίζω πως θα είμαστε πιο ανθεκτικοί στη διαρκή αλλαγή. Θα γράψω πολλά σχετικά με την ΤΝ (μαζεύω τόνους), όχι γιατί είμαι “πληροφορικάριος”, αλλά γιατί αποφάσισα να μην μείνω πίσω.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγική-Επικοινωνία-Υλοποίηση. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, για να δώσω πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Λιγότερο θόρυβο, περισσότερη ευθυγράμμιση, σωστή υλοποίηση. Αν θέλεις ξεκάθαρη κατεύθυνση στη στρατηγική, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
