Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Πολλοί θα μπουν στον πειρασμό να σκεφτούν περικοπές ή/και απολύσεις στην εποχή της ΤΝ.
- Το κρίσιμο “Now what” για τη Διοίκηση είναι να ορίσει κανόνες χρήσης και να επανασχεδιάσει δουλειές/στόχους, ώστε τα κέρδη παραγωγικότητας να μη μεταφραστούν σε burnout ή κοντόφθαλμες περικοπές, αλλά σε βιώσιμη απόδοση.
Προηγούμενα έγραψα το ΑΙ φόβος ή ευκαιρία και συζητώντας το με φίλους, μου ήρθε μια μεταφορά στο μυαλό. Αν θέλουμε να καταλάβουμε τι μπορεί να σημαίνει σήμερα η ΤΝ (AI) για τον κόσμο των επιχειρήσεων, μπορούμε ίσως να τη συγκρίνουμε με μια άλλη ριζοσπαστική καινοτομία της εποχής: τα φάρμακα GLP-1, όπως το Ozempic. Η αλλαγή δεν έρχεται άμεσα με θεαματικό τρόπο, αλλά με έναν «ύπουλο» μηχανισμό: περιορίζει την επιθυμία. Οπως τα φάρμακα μειώνουν τη λιγούρα για φαγητό, έτσι και η AI μάλλον θα μειώνει την όρεξη των εταιρειών για προσλήψεις και επέκταση-ανάπτυξη, αλλά και συνθετική-αναλυτική σκέψη.
Από το άγχος εύρεσης ταλέντου, στο άγχος της υπερπαραγωγικότητας
Οι μεγάλες tech εταιρείες έζησαν φρενίτιδα προσλήψεων στην περίοδο της πανδημίας. Η Amazon διπλασίασε το προσωπικό της σε τρία χρόνια, η Meta και η Microsoft γιγαντώθηκαν, ακόμη και η πιο συνετή Apple αύξησε κατά 20% το ανθρώπινο δυναμικό. Από τότε βέβαια μιλούσα για τη φούσκα των μηχανικών (μεγάλο θέμα που έρχεται). Από το 2022 και μετά, οι ίδιες εταιρείες ανακοίνωσαν μαζικές περικοπές (περισσότερες από 260.000 θέσεις μόνο στο 2023) και συνεχίζουν. Το αφήγημα ήταν πως πρέπει να «ξεφουσκώσουν» χάριν των επενδυτών. Όμως, 18 μήνες αργότερα, με τα έσοδά τους να σπάνε ρεκόρ και τις μετοχές να απογειώνονται, έγινε σαφές ότι δεν πρόκειται για διόρθωση, αλλά για κάτι βαθύτερο. Η AI έχει ήδη εισχωρήσει στα κέντρα αποφάσεων και παραγωγής.
Το νέο μυστικό των CEOs
Πρόσφατα άκουσα τον CEO εταιρείας τεχνολογίας την ώρα του δείπνου μας, να αναρωτιέται φωναχτά “γιατί να έχω τόσους juniors, αφού το Gemini βγάζει κώδικα;” Δεν μπορείς εύκολα να αντικρούσεις τη σκέψη. Επισήμως, κανένας CEO δεν θέλει να πει ανοιχτά: «χάρη στην AI, μπορούμε να απολύσουμε χωρίς να χάνουμε παραγωγικότητα»… Το λέει όμως η Gartner (που μιλά με όλες τις τεχνολογικές και τηλεπικοινωνιακές): το 75% όλων των IT εργασιών θα εκτελείται από ανθρώπους με υποστήριξη AI και το 25% από μηχανές.
Ποιος λοιπόν να χαλάσει το κλίμα σε μια συνάντηση All Employee, ή σε τηλεδιάσκεψη επενδυτών, ή σε ένα briefing των media; Είναι καθαρό όμως: γράφουν, αναφέρονται πλαγίως και λένε «αναδιάρθρωση», «στρατηγική ευθυγράμμιση», και «βελτιστοποίηση». Τα στοιχεία μιλούν. Εταιρείες όπως η UPS και η IBM παραδέχονται έστω και έμμεσα ότι η AI παίζει ρόλο στις περικοπές που ήδη κάνουν, ενώ οι ίδιες εμφανίζουν ιστορικά υψηλά κέρδη. Πως να εξηγήσεις διαφορετικά τη σύγκλιση αυτών των δύο μεγεθών (απολύσεις-κερδοφορία).
Ίσως το ίδιο να σκεφτούν και οι (πονηροί) μικρομεσαίοι και βιαστούν, όπως πάντα. Τι εννοώ όταν γράφω, βιαστούν; Εννοώ να μην επενδύουν σε ταλέντο και succession plan, αν πιστέψουν πως όλα θα τα λύσει το ChatGTP. Αφού δεν είχαν ποτέ competence και κουλτούρα μιας πολυεθνικής με στρατηγική και τακτικό πλάνο, μάλλον θα κάνουν λάθος…
Η AI δεν θα αντικαταστήσει ανθρώπους, αλλά κομμάτια της δουλειάς
Η συζήτηση στα media συχνά επικεντρώνεται στο σενάριο «ο copywriter χάνει τη δουλειά του από το ChatGPT». Στην πραγματικότητα, η AI δεν έχει αυτοσκοπό να εξαφανίσει θέσεις, αλλά θα υποκαθιστά συγκεκριμένα καθήκοντα με τον πλούτο γνώσης που θα δίνει. Ο κειμενογράφος δεν απολύεται, θα παράγει τριπλάσιο όγκο κειμένων. Ο σύμβουλος δεν εξαφανίζεται, αλλά θα ετοιμάζει τριπλάσιες παρουσιάσεις ημερησίως, ώστε να έχει εξωστρέφεια / new business με αποτέλεσμα, ενώ η εταιρεία θα έχει AI agents και automated διαδικασίες στην υλοποίηση. Δύσκολο το νέο mindset που απαιτείται! Αυτό είναι ένα εντελώς νέο περιβάλλον: λιγότεροι εργαζόμενοι, με περισσότερες αρμοδιότητες; Μάνατζερς θα αναλαμβάνουν νέα projects χωρίς να χρειαστούν άτομα; Ποιο θα είναι το cost of sales, πόσος χρόνος θα απαιτείται; Δεν υπάρχει απάντηση. Οι επιχειρήσεις θα γίνονται «πιο αδύνατες» αλλά θα νιώθουν και πιο δυνατές; Όπως με το Ozempic: δεν τρως λιγότερο ψωμί, απλά δεν νιώθεις την ανάγκη να ζητήσεις κι άλλη μερίδα.
Ίσως αυτό θα είναι για ένα διάστημα μια χρυσή εποχή για startups
Αυτή η μετατόπιση ίσως ανοίξει μια νέα χρυσή εποχή για τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Ισως όχι μακροχρόνια, γιατί όλοι όσοι θα “κάτσουν” επάνω στα ΑΙ εργαλεία (bots, agents, business processes), δεν θα αντέξουν καιρό ως …ενδιάμεσοι. Με λιγότερο προσωπικό και μικρή πολυπλοκότητα, ίσως ένα startup πετύχει βιωσιμότητα, περιορίζοντας το business ρίσκο. Η AI λειτουργεί σαν «αναβολικό» για την καινοτομία (μείωση κόστους-αύξηση ταχύτητας). Δίνει ευκαιρίες και εργαλεία καινοτομίας σε όλα τα industries που δεν είχαν ικανότητα ή γνώση ή χρήματα.
Για αυτό σας λέω, εταιρικό Ozempic
Ναι, νομίζω πως στην ουσία, η AI θα είναι το «εταιρικό Ozempic». Tεχνολογία που δεν μειώνει άμεσα το μέγεθος, αλλά καταστέλλει την ανάγκη για αύξηση μεγεθών απασχόλησης και επένδυσης σε ειδικό ταλέντο. Ας είμαστε ειλικρινείς, ακόμη και εκείνοι που πιστεύουν πως με 2-3 AI agents θα λύσουν το Χ πρόβλημα που είχαν, δεν έχουν σκεφτεί πως αυτό είναι δουλειά 6-8 μηνών.
Οι επιχειρήσεις που θα κατανοήσουν και θα σχεδιάσουν μακροχρόνια με Α.Ι, θα έχουν πλεονέκτημα. Εκείνες που θα μείνουν πίσω, θα πολεμούν με στρατούς ιππικού απέναντι σε αντιπάλους εξοπλισμένους με drones. Το πρόβλημα θα γίνει ίσως μεγαλύτερο, αν σκεφτούμε, ποιος θα εκπαιδεύει τους (όποιους) νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας; Η ερώτηση λοιπόν δεν είναι αν η AI θα αλλάξει τις επιχειρήσεις. Το κάνει ήδη. Η ερώτηση είναι ποιος θα έχει το θάρρος να το παραδεχτεί και ποιος θα ξέρει πως να το αξιοποιήσει ηθικά, βιώσιμα, αποτελεσματικά.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγική-Επικοινωνία-Υλοποίηση. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, για να δώσω πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Λιγότερο θόρυβο, περισσότερη ευθυγράμμιση, σωστή υλοποίηση. Αν θέλεις ξεκάθαρη κατεύθυνση στη στρατηγική, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
