Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Nα αλλάζεις γνώμη όταν αλλάζουν τα δεδομένα, να αμφισβητείς και να παραμένεις ανοιχτός σε νέες ιδέες.
- Όταν ταυτίζεσαι απόλυτα με μια άποψη, παύεις να μαθαίνεις και να σκέφτεσαι.
- Η εποχή απαιτεί κριτική σκέψη και όχι άκριτη πίστη.
Μου τη δίνουν στα νεύρα οι (κάθε είδους) οπαδοί στα social. Τόσος φανατισμός! Στην επόμενη 10ετία θα ζούμε τεράστιες κοινωνικές, οικονομικές, εργασιακές, πολιτικές αλλαγές. Δεν είναι μόνο η τεχνολογική εξέλιξη, δεν είναι μόνο οι δυνάμεις του παγκοσμιοποιημένου εμπορίου, ή οι απανταχού τρελαμένοι ηγέτες κρατών. Είναι πως ενώ γερνάμε ως κοινωνίες, αρκετοί συντηρητικοποιούνται και άλλοι (μετανάστες ή γηγενείς) ριζοσπαστικοποιούνται. Σκέψου εκρηκτικό μίγμα μαζί με τους οπαδούς… Πως θα ξανακερδίσουμε την κριτική σκέψη με μετριοπάθεια;
Ο οπαδός δεν ωφελεί την κοινωνία
Ο οπαδός επηρεαζόμενος από την αγέλη, αναστέλλει τη δική του κριτική σκέψη. Αναζητά νόημα στη δύναμη μιας ανώτερης οντότητας ή ιδέας (Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, Ρωσία, Τράμπ, κόμμα, αναρχία), και αποφεύγει την ευθύνη της προσωπικής επιλογής. Έτσι λένε όλοι, έτσι κι εγώ. Το έγραψαν, το πιστεύω και κανείς δεν μου αλλάζει γνώμη. Μισώ για πάντα. Δεν πληρώνω, γιατί έχω δίκιο. Θα χτυπήσω το συμμαθητή, αφού όλοι ανεβάζουν τέτοια stories.
Ο οπαδός στα θέματα οικονομίας
Η οικονομία μιας χώρας, η επιχείρηση που εργάζεσαι, τα μηνιαία έξοδά σου έχουν μια κοινή ζυγαριά: από τη μία, η υπόσχεση ευημερίας, και από την άλλη η ζημιά. Δεν υπάρχει ενδιάμεσο. Καταλήγουν όλα στο πόσα έχω. Σε αυτό συμφωνούν άνεργοι, συνταξιούχοι, γιατροί, νοικοκυρές, συνδικαλιστές, αθλητές, επιχειρηματίες κ.ά. Όμως στην παγκοσμιοποιημένη αγορά που είναι γεμάτη αβεβαιότητες, η ασφάλεια που όλοι αναζητούν ΔΕΝ θα υπάρξει ποτέ ξανά όσα επιδόματα και αν δοθούν. Το ίδιο στην Ελλάδα, το ίδιο και στη Δανία που πληρώνεις 50% φόρο.
Τι κάνεις, όταν δεν μπορείς να δεις έμπρακτα την ασφάλεια που προσδοκάς; Ακολουθείς (δήθεν) «μεγάλες ιδέες» που ακούγονται φανταστικές: αναδιανομή, δώσε αύξηση, έκτακτη φορολογία πλούτου, έκτακτο επίδομα, ειδική έκπτωση, ακύρωση μέτρων, να πληρώσουν οι πλούσιοι, δεν πληρώνω κ.λπ. Χωρίς καθαρό μυαλό, γίνεσαι οπαδός, που επενδύει τυφλά σε ένα «σύστημα αξιών», ή σε έναν ηγέτη (που τάζει), αντί να αξιολογούν με αντικειμενικά κριτήρια.
Ο οπαδός στα social
Οι online οπαδοί βγάζουν το άχτι τους στα πληκτρολόγια και οι εχθροί τους είναι τα διαφορετικά hashtags: Λουτσέσκου, Γερμανία, Greek Freak, GNTM, πόλεμοι, ΑΟΖ, Τούνη, Μητσοτάκης κ.λπ. Η υπερπληροφόρηση των social media καλλιεργεί την κουλτούρα «like», και τα fake news φουντώνουν το μένος των οπαδών. Αφήστε που καν δεν διαβάζουν επάνω στο σκρολάρισμα της βλακείας τους (η παρακάτω εικόνα είναι αρκετή…). Είναι δυνατόν η ταυτότητα, ο ρόλος (στη ζωή) και το μυαλό ενός ανθρώπου να περιορίζεται στο «ανήκω»; Που είναι ο στοχασμός, ο διάλογος που συνθέτει, η δημοκρατική συμπεριφορά που έχει ανάγκη η κοινωνία για να προχωρά;
Η πρόκληση της εποχής: Οπαδός vs. Πολίτης
Στην εποχή μας το ερώτημα είναι, θα είμαστε οπαδοί ή πολίτες; Θα αναλάβουμε την ευθύνη να σκεφτόμαστε προσεκτικά τις επιλογές μας (σε όλα); Δύσκολο θέμα. Η ελευθερία σκέψης και επιλογών δεν είναι εύκολο, συνοδεύεται από αβεβαιότητα, κόπο και συχνά μοναξιά. Ο οπαδός έχει παραδοθεί σε καθετί που σέρβιρε η αγέλη, off-and-online, ελπίζοντας ότι κάποιος έχει τις απαντήσεις.
Όμως μόνο με την ελευθερία σκέψης (και τη διαφορετικότητα) γεννιέται η δημιουργικότητα, η ηρεμία και η σοφία σκέψης. Το να μην φωνάζουμε, να μην μισούμε, να μην είμαστε αγόμενοι-φερόμενοι καθορίζει την ποιότητα της δημοκρατίας, το επίπεδο της δημόσιας συζήτησης, και τις επιλογές μας ως οικονομικών οντοτήτων-πολιτών.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγικής-Επικοινωνίας-Compliance. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, δίνω πάντα πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Αν θέλεις βοήθεια και κατεύθυνση σε θέματα στρατηγικής, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
