Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Η συνεχής έκθεση στις οθόνες σημαίνει αυτόματα πνευματική οκνηρία.
- Η κατανάλωση ατελείωτου περιεχομένου δημιουργεί συχνά την ψευδαίσθηση μάθησης.
- Η ποιότητα σκέψης, η επικοινωνία και η δημιουργικότητα απαιτούν χρόνο μακριά από "θόρυβο".
Εργάζομαι πολλές φορές πίσω από μια οθόνη όπως πολλοί. Γίνονται ώρες ατελείωτες. Εκκρεμότητα; Σάββατο. Δες κάτι που ήρθε στο email. Και σε διακόπτουν όλα μαζί: Whatsapp, Viber, Messenger, SMS, Insta. Για να μην πω για τα online meetings που μας κάνουν λίγο ζόμπι (τι ωραία η προσωπική επαφή, η παρουσίαση, η συνάντηση…). Σε διαλείμματα από αυτή την ιδιότυπη πίεση (τότε που ψιλο-ανασαίνει το μυαλό) με πιάνει μια αγωνία.
Όχι για το μέλλον της τεχνολογίας, ούτε για το αν το ΑΙ θα μας πάρει τη δουλειά, ούτε ποιος είμαι και που πάω (χα χα χα). Με πιάνει αγωνία για κάτι πιο απλό και ανθρώπινο, πόσο ναρκωμένα μοιάζουν τα μυαλά μας. Να ξεκαθαρίσω, δεν φταίνε τα τεχνολογικά μέσα, αλλά εμείς. Παλιά κατηγορούσαμε την τηλεόραση ως «χαζοκούτι», και πως καθόμαστε ώρες μπροστά της. Γελάω με αυτό, γιατί τώρα έχουμε περάσει σε ένα κόσμο όπου όλοι είναι βυθισμένοι στο κινητό, ακουστικά στα αυτιά, όλοι αποκομμένοι από το γύρω περιβάλλον. Στην πλατεία, στο μετρό, στο καφέ.
Δεν είναι κακό να καταναλώνουμε περιεχόμενο. Ψυχαγωγία και ανάπαυλα. Κακό είναι ότι πλέον αντιδρούμε σαν υπνωτισμένοι. Είδηση fake; Αντίδραση αγέλης, όλοι να γράψουν επάνω στο ίδιο hashtag. Διαδικτυακή κόντρα και ξεκατίνιασμα TV προσώπων; Να βιαστώ να το ανεβάσω. Λες και όλη η ματαίωση, ή η τσαντίλα, ή η ζαλάδα που ίσως κουβαλάει ο καθένας, βρίσκει θετική διέξοδο σε ένα comment! Αναρωτιέμαι, πού πήγε το πάθος για ζωή, κουβέντα, γέλιο, επικοινωνία; Πόσο σπάνιο είναι πια να δεις παρέες να συζητούν με λάμψη στα μάτια, να ανταλλάζουν ιδέες, να τσακώνονται δημιουργικά, να γελάνε δυνατά χωρίς να κοιτάζουν κάθε λίγο την οθόνη;
Ε, και τι λες, να γυρίσουμε πίσω;
Δεν λέω να γυρίσουμε πίσω, ούτε να πετάξουμε την τεχνολογία, όλα πρέπει να συνυπάρχουν. Απλώς αναρωτιέμαι, πως θα μετριάσουμε την εξάρτηση (πρώτος εγώ); Πώς θα ξαναγίνει το μυαλό ανήσυχο και περίεργο. Γιατί χωρίς αυτή τη δίψα, ούτε δημιουργία, ούτε όνειρα, ούτε πραγματική ζωή υπάρχει. Ο John Hegarty υποστηρίζει πως οι ιδέες δεν έρχονται από μόνες τους, θέλουν δουλειά, να γεμίσεις το μυαλό πρώτα με εμπειρίες, γνώση, παρατήρηση, και μετά να του αφήσεις χώρο να αναπνεύσει (question everything). Φαίνεται ειρωνικό, σαν να λέει ο Hegarty «κλείσε τα ακουστικά και πήγαινε έναν περίπατο για να δεις τον κόσμο γύρω σου» και όλοι να κάνουμε το ακριβώς αντίθετο.
Δεν ξέρω αν απενεργοποιούνται οι ψηφιακές συνήθειες, αλλά ίσως λύση είναι να ΜΑΣ θυμίζουμε ότι το μυαλό θέλει καύσιμο (βιβλίο, βόλτα, θέατρο, μουσείο, φίλους, επισκέψεις, παρατήρηση περατζάδας του δρόμου, και πολύ συζήτηση). Καύσιμο είναι να δεις, να ακούσεις, να νιώσεις, να εκτεθείς. Δεν πρέπει να συνηθίσουμε στη σιωπή του ανθρώπου που δεν έχει πια κάτι να πει. Με τρομάζει η σκέψη κοινωνιών με απομονωμένους ανθρώπους.
Ίσως ότι γράφω, να φανεί ποιητικό, ή προσωπική εξομολόγηση (η αληθινά προσωπική εξομολόγηση είναι, ότι έχω τύψεις που ως Networked Society champion της Ericsson εξηγούσα διεθνώς τα καλά των smartphones…). Γράφοντας το κείμενο, σκέφτομαι πως αν βρεθεί έστω κι ένας να πει «ναι, ρε γμτ, συμφωνώ», τότε θα έχω κάνει το καλό! Για να ξυπνήσουν τα μυαλά, δεν φταίνε ούτε οι οθόνες ούτε τα ακουστικά, αλλά εμείς αν αδιαμαρτύρητα κοιμόμαστε όρθιοι.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγική-Επικοινωνία-Υλοποίηση. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, για να δώσω πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Λιγότερο θόρυβο, περισσότερη ευθυγράμμιση, σωστή υλοποίηση. Αν θέλεις ξεκάθαρη κατεύθυνση στη στρατηγική, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
