Scott Galloway, NYU Stern
Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Κρίση ταυτότητας και κατεύθυνσης στους νέους άνδρες: πρότυπα; εσωτερική πυξίδα; αποστασιοποίηση;
- Η κοινωνία τους στέλνει αντιφατικά μηνύματα τι σημαίνει “άνδρας”.
- H “χαμένη γενιά” δεν θα σωθεί με θεωρία ή παράπονα, αλλά με ανάληψη ευθύνης, στόχο, πειθαρχία, παραγωγική δράση.
Απασχολεί όλο και περισσότερο κοινωνιολογία, πολιτική και αγορά εργασίας: νέοι άνδρες. Οι έρευνες αναφέρουν αυξανόμενη αποξένωση, αβεβαιότητα ή πως νιώθουν στασιμότητα στις δυτικές κοινωνίες. Πιθανά αίτια: ψηφιακή εξάρτηση, απομόνωση, απουσία προτύπων, οικονομική δυσκολία, χαμηλή αυτοπεποίθηση, έλλειψη νοήματος, και tech-lifestlyle που δημιουργούν ψεύτικους κόσμους. Οι νέοι άνδρες συχνά βρίσκουν καταφύγιο σε ακραίες πολιτικές ομάδες, ή gaming, ή “εύκολες λύσεις”. Η φιλοδοξία για δημιουργία έχει αντικατασταθεί από “εύκολο χρήμα”, “dopamine hits” και κοινωνικότητα των likes; Αν ναι, είναι πιο εύκολο για κάποιους (επικίνδυνους) να τους δίνουν την ψευδαίσθηση ότι τους νιώθουν. Σε ΗΠΑ και Ε.Ε, τα στοιχεία είναι ανησυχητικά:
- Οι άνδρες 20-34 ετών εργάζονται λιγότερο, σπουδάζουν λιγότερο και συνάπτουν σχέσεις αργότερα από ποτέ.
- Ο μέσος χρόνος που δαπανούν μπροστά σε οθόνη ξεπερνά τις 8,5 ώρες την ημέρα.
- Το μυαλό τους είναι σε χόμπι, διαδικτυακές κοινότητες, και porn.
- Οι διαδικτυακές αναζητήσεις για “self-improvement” έχουν εκτοξευθεί (από άγχος;).
- Αυξάνονται και οι “εγγραφές” τους (ή followers) σε κόμματα ή ομάδες με ακραία ρητορική.
Πάντα απολαυστικός ο Scott Galloway και για αυτό χρησιμοποίησα το απόφθεγμά του στο σημερινό άρθρο (διαβάστε το The Algebra of Happiness). Εκτός από επενδύσεις και τεχνολογία γράφει για θέματα καθημερινά. Πρόσφατα έγραψε, ότι υπάρχει μεγάλη κρίση ταυτότητας και προσανατολισμού των νέων ανδρών που επηρεάζει πολιτικές εξελίξεις σε ΗΠΑ-ΕΕ. Νομίζω, έχει δίκιο. Παρατηρώ σε Χ, άρθρα, Fb πως νέοι άνδρες δεν σχολιάζουν τα δημόσια θέματα, άλλοι είναι φανατικοί, και άλλοι εκφράζονται με πολύ απλοϊκή σκέψη.
Βέβαια ας σημειωθεί, πως μοιάζει σαν όλα-όλοι να τους τους κρίνουν αυστηρά: πως ντύνονται, τι συνήθειες έχουν, αν είναι καλοί εργαζόμενοι, πως φλερτάρουν, γιατί γυμνάζονται. από τη μία να νιώθεις δακτυλοδεικτούμενος και από την άλλη να αδιαφορείς για τους γύρω σου.
Ποιος τους εκφράζει σήμερα
Αν διαβάσετε πίνακες εκλογικών ποσοστών Ν. Τραμπ, θα δείτε έναν απρόσμενο πρωταγωνιστή: νέοι άνδρες. Σημειώστε πως οι Δημοκρατικοί στην εκλογική καμπάνια μιλούσαν για δικαιώματα γυναικών, LGBTQ, μειονοτήτων και τον Τράμπ. Λες, είναι δυνατόν νεότεροι άνθρωποι, καλύτερα μορφωμένοι, να ενώνονται με μια “σκληρή” πολιτική ατζέντα (οικονομία, εκτρώσεις, ελευθερία τύπου, κράτη ως πολιτικοί εχθροί κ.λπ); Εξηγείται.
Το Ρεπουμπλικανικό κόμμα στις ΗΠΑ απευθύνεται πλέον στους νέους άνδρες με στοργή. Τους λέει διαρκώς πως δεν πρέπει να είναι η χαμένη γενιά, πως το “σύστημα” τους απομόνωσε, πως δεν έχουν φωνή και προοπτική. Μέχρι μπήκε στο παιχνίδι και η λεγόμενη manosphere, ένα ιδιότυπο ψηφιακό σύστημα (“The manosphere is a varied collection of websites, blogs, and online forums promoting masculinity, misogyny, and opposition to feminism”) που απαρτίζεται από κήρυκες-αρθρογράφους, blogs και ως κοινότητα -έντεχνα μέσω social- έγινε για πολλούς η φωνή που τους έδωσε αναγνώριση (έστω και ψεύτικη).
Μου μυρίζει ματαίωση…
Το παράδειγμα των ΗΠΑ συμβαίνει και αλλού: εξεγέρσεις νέων σε Πακιστάν και Ασία, σε Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και όλο αυτό “μυρίζει” μια ματαίωση, που μπορεί να έχουν ως αίσθημα οι νέοι άνδρες. Προσέξτε παράδοξο. Είναι παιδιά της κατανάλωσης, ζουν με iPhone και Nike, δεν αναρωτιούνται ποιος παράγει, παιδαγωγήθηκαν με το θέλω, είναι εύκολο το Χ θέμα, ζουν στα social, έχουν πειστεί πως money markets-startups-επενδύσεις είναι ευκολάκια. Τυπικά μορφωμένα παιδιά, βλέπουν ως δύσκολες τις απαιτήσεις στους εργασιακούς χώρους, θέλουν life balance και remote work και να μην τους λέει κάποιος, τι πρέπει να κάνουν. Φιλόδοξα πλάσματα και ας μην ξέρουν προς τα που να στρέψουν τη φιλοδοξία. Θέλουν καριέρα (λόγω χρημάτων), αλλά και την ελευθερία χρόνου του influencer, αλλά λόγω ηλικίας έχουν τη σκέψη πως μένουν “στην απ’ έξω”.
Αυτό το μπερδεμένο μίγμα είναι εκρηκτικό, πρώτα απ’ όλα για την ίδια την ψυχολογία των νέων ανδρών, δεύτερον για το τι ρόλο θα έχουν στην κοινωνία (θετικοί καταλύτες, ή χειρότεροι από τις προηγούμενες γενιές;), και τρίτον και πιο σημαντικό, είναι επιρρεπείς σε όποιον τους πουλήσει κάποιο παραμύθι. Κάνε μπράτσα να σε φοβούνται. Να φύγουν οι μετανάστες, τα πανεπιστήμια είναι σύστημα. Κατά του σιωνισμού, κατά της Wall street, αλλά “χαιδεύονται” στην ιδέα κατά του μετανα΄στη και στην απαγόρευση του δικαιώματος έκτρωσης, ενώ λένε ένα ναι στην κατοχή όπλων. Ταιριάζει εδώ ο ποιητής Φανφάρας στο Σκοταδόψυχο «…Φαρμάκι έχω στην ψυχή φέρνει μαυρίλα θολερή στα στήθια μου. Νύχτα αξημέρωτη ξανά, με το πιοτό της με κερνά, εβίβα μου! Σκοτάδι πίνω για πιοτό… Πω πω πω πω…Πω πω πω πω… Ντέφι της λύσσας μου κρατώ… Πω πω πω πω…Πω πω πω πω… Και το μυαλό μου είναι θολό… Πω πω πω πω…Πω πω πω πω!»
Η ίδια τάση διαπερνά πλέον και την Ευρώπη
Η ίδια τάση διαπερνά πλέον και την Ευρώπη. Από τη Γαλλία και τη Γερμανία έως την Ιταλία και τις σκανδιναβικές χώρες, ένα αυξανόμενο ποσοστό νέων ανδρών εκφράζει τεράστιο θυμό απέναντι στο εκπαιδευτικό, κοινωνικό, επαγγελματικό-επιχειρηματικό σύστημα. Διαλέγουν τα κόμματα που είναι φωνακλάδες αντισυστημικότητας. Εύκολο κοινό για να τους κοροϊδέψεις: από ακτιβιστές ασχέτως του θέματος έως να είναι πολύ επικριτικοί προς τις γυναίκες.
Λογικό να σκέφτονται έτσι… Είναι εύκολο να νιώσουν ότι οι ανάγκες, οι ανασφάλειες και οι προσδοκίες τους αγνοούνται από την πολιτική, την κοινωνία και τα μέσα ενημέρωσης. Τους μοιάζει ένα σύστημα που δεν ασχολείται με το τι θα γίνουν, ακόμη κι αν είναι σταρτάπερς ή φραγκάτοι (σκεφτείτε τι γίνεται στο μυαλό των low income…). Τους φαίνεται απόμακρο όλο αυτό, γιατί δεν έχουν εκπροσώπηση (ο μέσος όρος ηλικίας πολιτικού είναι ‘αει φευγα’), δεν σκέφτονται ως πολιτικά όντα, δεν είναι μέρος των θεσμών εξουσίας, και δεν συμμετέχουν-ψηφίζουν (don’t care).
Αν όλος αυτός ο μπερδεμένος ιστός ισχύει, οι νέοι άνδρες μπορεί εύκολα γουστάρουν τον μακαρίτη Charlie Kirk, να ακούν δυνατά στο αυτοκίνητο μουσική που προσβάλει γυναίκες, κ.λπ. Αυτοί όμως μπορεί να είναι θετικοί και δημιουργικοί πολίτες; Μπορούν να γίνουν θετικά πρότυπα γονείς; Mοιάζουν μια γενιά εγκλωβισμένη μεταξύ ενοχής και θυμού, που αναζητά νόημα σε influencers, crypto-μύθους και ακραίες ιδεολογίες. Δεν είναι τυχαίο πως διαφορετικές κοσμοθεωρίες, από Τράμπ, Ορμπάν και Μελόνι έως το νέο Δήμαρχο της Ν. Υόρκης και τους Εργατικούς στην Αγγλία, κάνουν spin πολωτικά θέματα για να τραβήξουν πιο νεανικό κοινό μαζί τους ασχέτως του τι αποτέλεσμα έχει αυτή η προσπάθεια.
Σύγχρονη απομόνωση
Επιπλέον των παραπάνω επισημάνσεων, σύμφωνα με έρευνες, οι άνδρες 20-30 ετών έχουν κοινωνική ζωή μόνο με συγκεκριμένα πρόσωπα, πηγαίνουν συχνότερα γυμναστήριο (υγεία-εμφάνιση-προσιτό κόστος), και επιλέγουν την ιδιόμορφη απομόνωση που προκαλεί ο ψηφιακός κόσμος. Η τεχνολογική βιομηχανία, με τα social και τους αλγορίθμους ενισχύει το φαινόμενο: όσο πιο μόνος και θυμωμένος είναι ο νέος άνδρας, τόσο περισσότερο χρόνο οθόνης ξοδεύει.
Τους παραδώσαμε ένα δύσκολο (και χρεωκοπημένου μοντέλου) κόσμο με πολλά-πολλά βαλτωμένα θέματα, που δεν τα απαντά η βιομηχανία των MBA (και σε αυτό η κοινωνία τους έσπρωξε), ούτε η κατανάλωση. Ακόμη και η αγορά εργασίας είναι φτιαγμένη με παλιά κριτήρια. Στο δημόσιο διάλογο μαλώνουμε για το woke/anti ενώ δεν έχουμε σιγουρέψει ισότητα και ισονομία, ή πως να μην εντείνονται οι κοινωνικές αντιθέσεις.
Όμως αυτή η γενιά δεν πιστεύω πως είναι χαμένη. Μοιάζει αποπροσανατολισμένη, επειδή κανείς δεν μίλησε στη γλώσσα της. Επειδή δεν δείξαμε σκοπό πέρα από την επιτυχία ή το χρήμα. Οι νέοι άνδρες δεν χρειάζονται μπρατσο-παραδείγματα, αλλά να νιώσουν ότι κάποιος τους βλέπει όχι ως απειλή ή αποτυχία, αλλά ως κομμάτι της κοινωνίας. Πρέπει όλοι με τη στάση μας να καλωσορίζουμε τους νέους άνδρες, να συζητούμε πολύ, να νιώθουν πως τους δίνεται βήμα και λόγος. Γιατί ξέρουμε πως ιστορικά η κοινωνική (και η οικονομική) πρόοδος είναι υπόθεση συνοχής, σχέσης και κοινού μέλλοντος. Αλλιώς, αποτυγχάνουμε όλοι μαζί.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγική-Επικοινωνία-Υλοποίηση. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, για να δώσω πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Λιγότερο θόρυβο, περισσότερη ευθυγράμμιση, σωστή υλοποίηση. Αν θέλεις ξεκάθαρη κατεύθυνση στη στρατηγική, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
