Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Ο μετασχηματισμός δεν είναι αφήγημα ή “έργο συμβούλων”: είναι ριζικός επανασχεδιασμός λειτουργιών
- Μετασχηματισμός = redesign όλων των διαδικασιών για μετρήσιμη βελτίωση (κόστος, ποιότητα, service, speed).
- Θέλει πλάνο με "ιδιοκτησία": scope, milestones, κόστος/ROI, τεχνολογία, κουλτούρα (αλλιώς δεν είναι μετασχηματισμός).
Το 2009 με καλούν (Ericsson) και μου δίνουν προς δημοσίευση έρευνα 25 χωρών, που έδειχνε ότι μετά το Α’ κύμα ψηφιακού μετασχηματισμού, θα επιβιώσει μόνο το 40% των business models και επιχειρήσεων που ξέρουμε (media, μουσική, ενέργεια, μεταφορές και κινητικότητα, έξυπνες υπηρεσίες, ICT-OTT κ.λπ.) βάσει στοιχείων των κλάδων και των disruptors (αυτοί θα τους κλείσουν). Είπα, βάλτε τη συρτάρι, θα μας κρεμάνε στις πλατείες… Τότε με ήπιο ύφος άρχισε η εταιρεία να μιλά για industries transformation. Από το 2008 το θέμα transformation αφορούσε τa ΕΛΤΑ και κάθε άλλη νομική οντότητα που δεν εξελίσσεται (ισχύει ακόμη: οι παλιάς κοπής επιχειρήσεις κρατιούνται ‘εν ζωή’ από τύχη, κάτι …απλώς καθυστερεί το κλείσιμό τους).
Οι δημόσιοι οργανισμοί και οι επιχειρήσεις βρίσκονται μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις (τεχνολογικές, οικονομικές, λειτουργικές) και το case ΕΛΤΑ λειτουργεί ως παράδειγμα για το τι (θα έπρεπε να) σημαίνει πραγματική αλλαγή. Τα βασικά εμπόδια των οργανισμών για να καλυτερέψουν; Γερασμένες διαδικασίες, γραφειοκρατία, κουλτούρες που αντιστέκονται στην εξέλιξη, ο ίδιος ο εαυτός τους. Τι πραγματικά θέλει για να αλλάξει ένας οργανισμός: στρατηγική, σκληρή δουλειά, νέα κουλτούρα και συνέπεια.
Είναι καλή η κατάσταση των ΕΛΤΑ;
Παρά τα κροκοδείλια δάκρυα βουλευτών και δημοσιογράφων ο όμιλος ΕΛΤΑ δεν είναι σε καλή θέση. Στάσιμη θέση, “καίει” δημόσιο χρήμα χωρίς κέρδος, οργάνωση 80’s (Ολυμπιακή, παλιά ΔΕΗ, Ξενία). Δεν ένοιαξε κανέναν η εξέλιξη, η καινοτομία, η ψηφιακή οικονομία (αδιαφορία για τον πελάτη-πολίτη που χρηματοδοτούσε). Φανταστείτε, το 2024 μετά από data breach, παρά το πρόστιμο 2,5 εκατ. (τα δεδομένα 4,5 εκατ. πελατών βρέθηκαν στο dark web) καν δεν ενημέρωσε το κοινό. Θέλει αλλαγές (και μάλλον πολλά χρήματα για να τις κάνει):
- Ο κύκλος εργασιών μειώνεται και προσπαθεί να αντιμετωπίσει ζημιές περασμένων ετών.
- Τα ίδια κεφάλαια του ομίλου παραμένουν αρνητικά, ενώ θέλει εκατ. από τον προϋπολογισμό.
- Οι μειώσεις εσόδων στο παραδοσιακό ταχυδρομικό έργο είναι ήδη 90%.
- Από τον όμιλο μόνο η θυγατρική ΕΛΤΑ Courier έχει κέρδη (1,92 εκ. € σε τζίρο 63 εκ.).
- Ανταγωνισμός; 400 επιχειρήσεις ταχυδρομικών υπηρεσιών!
- Δεν έχει απαραίτητα καλό όνομα (όχι πως έχουν οι εταιρείες ταχυδρομικών υπηρεσιών).
- Αντιμετωπίζει έκτακτες επιβαρύνσεις: εθελουσία, κυβερνοεπίθεση, αναδιοργάνωση, Κομισιόν (ποινές).
- Το re-engineering μάλλον αφορά παχυλές αμοιβές συμβούλων (το ξέρουμε το έργο).
Back to reality. Αν μια επιχείρηση έχει 400(!) ανταγωνιστές πρέπει επειγόντως να γίνει ‘lean’, μείωση κόστους, χρήση τεχνολογιών παντού, αλλαγή δικτύου και μίγματος υπηρεσιών. Δεν θα κρατηθείς εν ζωή, για διανομή συντάξεων, ούτε για να πληρώνεις μισθούς με κοινωνικά κριτήρια. Σε κάθε τέτοιο μετασχηματισμό, απαιτούνται επενδύσεις. Ποιος θα τις χρηματοδοτήσει; Ο φορολογούμενος; Πότε; Πόσο; Ποιος θα κάνει την αλλαγή οργάνωσης και νοοτροπίας χωρίς (νέες) ζημιές; Ποιος θα αντιμετωπίσει το ρίσκο καθυστέρησης;
Αποχαιρετήστε όλα τα ‘darlings’ σας…
Εύκολο να πουλάς δράμα: πολιτικοί, δημοσιογράφοι, εκπρόσωποι σωματείων εργαζομένων, Δήμαρχοι για την ερήμωση της επαρχίας. Ο μόνος κανόνας είναι: στη ψηφιακή οικονομία απαιτείται 100% μετασχηματισμός όλων των επιχειρησιακών λειτουργιών και αυτός είναι μονόδρομος για κάθε δημόσιο και ιδιωτικό οργανισμό που θέλει βιωσιμότητα. Στην Ελλάδα, η μετάβαση αυτή είναι δύσκολη, γιατί όλοι θεωρούν δεδομένα όσα είχαν (‘status quo’).
Ναι, η ανακοίνωση κλεισίματος καταστημάτων έγινε άκομψα, έδειξε ανικανότητες χειρισμού του μετασχηματισμού, αλλά κανείς δεν λέει την αλήθεια: με 400 ανταγωνιστές, χωρίς υγιή οικονομική θέση, αν δεν πας ολοταχώς στο last mile / logistics / ψηφιακές υπηρεσίες, τότε είσαι ‘dead meat’. Θα συζητούμε το κεκτημένο των καταστημάτων σε κάθε γωνιά της χώρας, και θα ξεχνούμε ότι υπάρχουν Email, SMS, Viber, WA, apps, e-banking, ποσά πιστώνονται αυτόματα, Box Now (και συναφή) και πως η αυτοματοποίηση διαδικασιών (τι/πότε/πως/που/ποιος) μειώνει τα κόστη; Κατανοητό, η απόφαση διακοπής λειτουργίας σημείων δημιουργεί ταραχή σε τοπικό/κοινωνικό επίπεδο (αίσθημα απομόνωσης), αλλά δεν υπάρχει άλλος βιώσιμος δρόμος:
- τα κόστη υποδομών (καταστήματα, γραφεία) και μισθοί θέλουν ROI
- η τεχνολογία εισάγει νέα μοντέλα (π.χ. parcel lockers, robotics-AI διαχείριση αποστολών)
- πρέπει να επικεντρώνεσαι στο κερδοφόρο unit της επιχείρησης που τρέχεις (πχ. ΕΛΤΑ Courier)
- επιχειρήσεις χωρίς αναπροσαρμογή σε κουλτούρα, λειτουργία, και ανθρώπινο δυναμικό…χάθηκαν!
Αντί για ακροάσεις στη Βουλή, θα έπρεπε να ζητούν όλοι ποιο είναι το σχέδιο ακριβώς (όπως για κάθε επιχείρηση δημοσίου συμφέροντος), το οποίο ελπίζω δεν θα είναι ένα πολυσέλιδο document consultants που δεν ξέρουν από διαχείριση κρίσης, δεν έχουν κάνει διαβούλευση με κοινωνικούς εταίρους, και χωρίς αναλυτικό σχέδιο τεχνολογικής εφαρμογής. Ποιες υποδομές θα αλλάξουν για τον πελάτη, που θα μειώνουν κόστη; Ποιο κατάστημα, σε ποια περιοχή θα κρατηθεί για ειδικούς λόγους (είναι χαζοί οι Σουηδοί που παραλαμβάνεις δέμα ή γράμμα από supermarket); Πως θα ψηφιοποιήσεις όλες τις διοικητικές λειτουργίες; Αλλά όλα, συγκεκριμένα, χρονοδιάγραμμα, κόστη. Για να αναλάβουν τις ευθύνες τους όλοι! Ο μετασχηματισμός δεν είναι γενικότητες συμβούλων. Κι επειδή η ψηφιακή ωριμότητα στη χώρα παραμένει χαμηλή, επιτείνεται η ανάγκη αλλαγών και στα ΕΛΤΑ.
Που να ξέρουν για τι μιλάμε…
Στην Ericsson Kista, κάθε πρωί 9.30-18.00, επί 10 μήνες συναντιόμασταν 10 άνθρωποι που βλέπαμε κριτήρια, σχέδιο, αλλαγές τομέων, νέα job descriptions κ.λπ για το global transformation μιας εταιρείας 150 ετών, 140.000 εργαζομένων. H εταιρεία έπρεπε να αλλάξει και να γυρίσει σε κερδοφορία. Βάσει κριτηρίων τα γραφεία σε Χ χώρες μειώθηκαν, regions ενώθηκαν και τελικά η εταιρεία γύρισε σε κερδοφορία.
Τι σου’ναι η μοίρα…το 2021 έδωσα interview στα ΕΛΤΑ, είπα τι έκανα και στο περίπου (με λιγότερα λόγια) έθιξα θέματα marketing και επικοινωνίας γύρω από το σημερινό άρθρο. Η επιτροπή δεν κατάλαβε πολλά (ή δεν άκουγαν) και μου έλεγαν πόσο περήφανοι είναι με την καμπάνια του παλιού ταχυδρόμου…
Η εποχή θα αλλάζει βίαια διαρκώς. Ότι θεωρούμε «δεδομένο» (εξυπηρέτηση, κόστη, λειτουργίες), έχει ήδη κρασάρει. Αν δεν αλλάξεις, είσαι εκτός. Αν αναθεωρήσεις το μοντέλο, ίσως την γλυτώσεις. «Δεδομένα» δεν θα υπάρχουν.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγική-Επικοινωνία-Υλοποίηση. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, για να δώσω πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Λιγότερο θόρυβο, περισσότερη ευθυγράμμιση, σωστή υλοποίηση. Αν θέλεις ξεκάθαρη κατεύθυνση στη στρατηγική, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
