Viktor Frankl
Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Σε μια καταπνικτική πόλη, αντίδοτο δεν είναι η απομόνωση αλλά οι σχέσεις.
- Ο διαρκής φόβος δεν είναι πάντα ψυχικό ζήτημα, ίσως είναι λάθος η ατζέντα της ζωής μας.
- Όταν το self-care γίνεται μόνιμη ανάγκη, ίσως κάτι έχουμε λανθασμένα υπερφορτώσει εμείς οι ίδιοι.
Στην Αθήνα δεν θέλει άλλη ενδοσκόπηση. Θέλει σχέσεις, ρυθμό και ζωή.
Η Αθήνα (δεν εννοώ μόνο το μητροπολιτικό κέντρο, αλλά με την ευρύτερη έννοια και τα προάστεια…) είναι μια πόλη πυκνή, θορυβώδης και συχνά εξαντλητική. Μπορεί να σε αποτελειώσει μέσα σε 5′, ακόμη και στη βόλτα με το σκύλο. Δεν μπορείς εύκολα (γιατί δεν σε αφήνει) να “αναπνεύσεις” σωματικά ή ψυχικά. Τα τελευταία χρόνια, η απάντηση σε αυτή την πίεση μοιάζει να είναι σχεδόν μονοσήμαντη από όλους: περισσότερη ενδοσκόπηση, περισσότερη ψυχολογική γλώσσα, περισσότερη αυτοφροντίδα (ή γυμναστήριο). Μου μένει η αίσθηση πως όσο περισσότερο μιλάμε για το πώς νιώθουμε, τόσο λιγότερο αλλάζουμε το πώς πρακτικά ζούμε και ίσως εδώ βρίσκεται το πρόβλημα.
Η Αθήνα είναι εναντίον μας
Η Αθήνα δεν είναι καλή πόλη για να ζεις. Η ζωή θέλει να ξεχνιέσαι, να αλλάζεις, να γεμίζεις παραστάσεις. Να περπατάς σε λίγο πράσινο, σαν τους κήπους που βλέπουμε σε πόλεις του εξωτερικού. Ακριβώς επειδή είναι εναντίον μας η ζωή στην πόλη, θέλει εξωστρέφεια και μπόλικη επαφή. Ίσως το γράφω, επειδή δεν το κάνω όσο πρέπει, αλλά ναι, θέλει πολύ… βλέμματα, κουβέντες, τριβή, γέλιο, χαλάρωση. Όταν η καθημερινότητα σε πιέζει από παντού, η φυσική αντίδραση δεν είναι να κλειστείς περισσότερο μέσα και στον εαυτό σου, αλλά να ανοίξεις κύκλους. Να μιλήσεις χωρίς πλαίσιο, να γελάσεις χωρίς στόχο, να συναντηθείς χωρίς ατζέντα, να περπατήσεις.
Η υπερβολική εστίαση στον εαυτό μας και η καρέκλα του ειδικού ψυχικής υγείας, ειδικά μέσα σε περιβάλλον που ήδη μας συμπιέζει, συχνά δεν λειτουργεί λυτρωτικά αλλά νομίζω πως αναμοχλεύει και μας ξαναθυμίζει διαρκώς όλα όσα μας βασανίζουν. Σαν να λειτουργεί ενισχυτικά της μοναξιάς. Ας το πάρουμε απόφαση: η πόλη δεν αλλάζει. Nα αλλάξουμε εμείς …τον τρόπο που την αντέχουμε μήπως;
Ο φόβος, οι μύχιες σκέψεις, δεν νομίζω πως είναι πάντα ψυχικό σύμπτωμα
Μπορεί όλα να φοβίζουν (σχέσεις, προσωπική έκθεση και αποφάσεις, ή βία). Μπορεί το άγχος, τα χρήματα, η διαβίωση, ο ρυθμός δουλειάς να είναι (μαζί με την κακή Αθήνα) εναντίον μας. Το πρώτο ερώτημα δεν πρέπει να είναι «τι τραύμα κουβαλάω;», αλλά «πώς ζω ρε γαμώτο;». Πώς είναι δομημένη η μέρα μου; Τι καταναλώνω; Πόσο χώρο δίνω σε ανθρώπους και πόσο στις (παλιο)οθόνες; Πόσο ρίσκο ή πρωτοβουλία επιτρέπω στον εαυτό μου; Τι μικρό έκανα, για να μου πω ένα μεγάλο μπράβο; Πόσο χάρηκα που είδα ή τηλεφώνησα στον φίλο Χ;
Δεν χρειάζονται όλα θεραπεία. Κάποια πολύ απλά χρειάζονται αλλαγή ρυθμού, ή μείωση του θορύβου. Οι “κακές” σκέψεις θέλουν περισσότερη έκθεση στη ζωή, τηλέφωνο, βγαίνω, ένα θέατρο …και λιγότερη ανάλυση. Ο ψυχολόγος είναι χρήσιμος ακροατής, αλλά δεν μπορεί να είναι υποκατάστατο επιλογών που αποφεύγουμε να κάνουμε. Έτσι νομίζω.
Η σκέψη για self-care είναι προειδοποιητικό alert
Η αυτοφροντίδα είναι χρήσιμη, όταν λειτουργεί προληπτικά. Γίνεται όμως προβληματική, όταν μετατρέπεται σε διαρκή μηχανισμό επιβίωσης. Αν για κάθε επιλογή χρειάζεσαι διαρκώς «χώρο», «όρια», «αποφόρτιση», «να μιλήσεις σε ειδικό», τότε πάμε πίσω. Και για αυτό η εικόνα του άρθρου, που βρήκα στο FB, μου έκανε το κλικ για να το γράψω.
Πολλές φορές φορτώνουμε μονόπαντα τη ζωή μας, προφανώς συχνότερα με δουλειά ή υποχρεώσεις. Δεν σκεφτόμαστε όμως πόσα σημαντικά αφήνουμε πίσω, ή πως εμείς φταίμε που φορτώνουμε υπερβολικά μια πλευρά της ζωής (κι εγώ το κάνω συχνά). Υπερβολική δουλειά, απαιτήσεις και τρομερά υπερβολική έκθεση σε πληροφορία. Να τα προλάβεις όλα. Η σκέψη σου λέει, κάτι χρειάζεται απλοποίηση.
Δεν πιστεύω πως είναι λάθος να μιλάμε για την ψυχική μας υγεία. Είναι λάθος να νομίζουμε ότι αυτό αρκεί. Σε μια πόλη σαν την Αθήνα, που περνάς 10 ώρες σε ένα γραφείο και μετακινήσεις (ε, και πρέπει να κοιμάσαι), η ανθεκτικότητα δεν χτίζεται μόνο μέσα μας, αλλά ανάμεσά μας. Στις σχέσεις, στις συνήθειες, στις φιλίες, στις επιλογές που κάνουμε καθημερινά. Σκέφτομαι λοιπόν, λιγότερη ανάλυση, περισσότερη ζωή. Όχι γιατί είναι εύκολο, αλλά γιατί είναι αναγκαίο!
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγικής-Επικοινωνίας-Compliance. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, δίνω πάντα πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Αν θέλεις βοήθεια και κατεύθυνση σε θέματα στρατηγικής, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
