Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Η καινοτομία γεννιέται από πραγματικά προβλήματα...
- Η αλλαγή mindset είναι προϋπόθεση για να μετατραπεί η δυσκολία σε ευκαιρία (και καινοτομική σκέψη).
- Η καινοτομία είναι διαδικασία δράσης, όχι απλά "είχα μια ιδέα".
Γράφοντας το άρθρο Καινοτομία: από φαντασία (να κάνουμε) πράξεις σκέφτηκα να επιμείνω στο θέμα, γιατί πάντα η καινοτομία παρουσιάζεται σαν κάτι μαγικό, άθλος όμορφων μυαλών, σαν να είναι όλα η ιδέα που είχε ο Jobs με την παρέα του στο γκαράζ. Δεν θέλω να συνεισφέρω σε ένα τέτοιο μύθο! Η επιχειρηματική ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα όπου η καινοτομία προέκυψε εκεί που υπήρξε τεράστια ανάγκη-πίεση για αλλαγή. Οι περισσότεροι πιστεύουν, ότι αρκεί ένα «μεγάλο brainstorming» ή ένα «ευφυές μυαλό» για να γεννηθεί η επόμενη BIG ιδέα. Δεν ισχύει.
Οι επιχειρήσεις καινοτομούν, όταν βρεθούν μπροστά σε προκλήσεις ή αδιέξοδα ή μεγάλες αλλαγές-ανάγκες: απώλεια πελατών, αύξηση κόστους, τεχνολογικές αλλαγές, νέοι ανταγωνιστές ή ρυθμιστικές απαιτήσεις. Το άγχος μειώνει την αδράνεια, η κρίση σπάει τη συνήθεια, η δυσκολία ενεργοποιεί την ευρηματικότητα. Τότε, οι οργανισμοί που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ξυπνούν, βάζουν προτεραιότητες, ανοίγουν τον δρόμο σε νέα μοντέλα, υιοθετούν τεχνολογία, αλλάζουν διαδικασίες και απελευθερώνουν δημιουργικότητα. Τα καταφέρνουν πριν βρεθούν με την πλάτη στον τοίχο. Οι πιο ουσιαστικές καινοτομίες προέκυψαν όταν τα πράγματα δυσκόλεψαν, όταν η αγορά άλλαξε, όταν η επιχείρηση έπρεπε να αποφασίσει, αν θα προσαρμοστεί ή θα χαθεί στο παρελθόν.
Το Bluetooth που δημιούργησαν άνθρωποι της Ericsson σκέφτηκε την ανάγκη για πιο ασφαλή, wireless επικοινωνία σε στρατιωτικές αποστολές που το προσωπικό χρειαζόταν έναν τρόπο να επικοινωνεί ασύρματα, με χαμηλή κατανάλωση ενέργειας, μικρή απόσταση και υψηλή ασφάλεια. Η δυσκολία του «πώς συνδέονται μικρές συσκευές με ελάχιστη ενέργεια» οδήγησε σε μια τεχνολογία που σήμερα βρίσκεται σε ακουστικά, αυτοκίνητα, ιατρικές συσκευές και IoT.
Νευρωνικά Δίκτυα για άτομα με αναπηρίες. Η τεχνολογία έδωσε φωνή σε ανθρώπους χωρίς φωνή. Τα σύγχρονα neural interfaces και τα μοντέλα αναγνώρισης προτύπων δεν δημιουργήθηκαν ως gadget. Ξεκίνησαν από μια βαθιά ανθρώπινη δυσκολία: πώς θα επικοινωνήσει ένας άνθρωπος με ALS, παράλυση ή σοβαρή κινητική βλάβη και σήμερα «διαβάζουν» micro-signals από τους μυς ή από ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου.
Τα εμβόλια mRNA. Η πίεση γρήγορης αντίδρασης στις πανδημίες έφερε στο προσκήνιο μια τεχνολογία που υπήρχε για δεκαετίες ως πιθανή δυνατότητα. Η ανάγκη για ένα εμβόλιο που θα παραχθεί γρήγορα και να προσαρμοστεί εύκολα και να απαντά σε μεταλλάξεις, επιτάχυνε την καινοτομία. Το αποτέλεσμα ήταν μια τεχνολογία που όχι μόνο αντιμετώπισε μια παγκόσμια κρίση, αλλά ήδη χρησιμοποιείται σε έρευνες για καρκίνο, αυτοάνοσα, καρδιαγγειακά.
Η καινοτομία είναι η απάντηση σε κάτι που πονάει
Σε όλες τις φάσεις επαναστάσεων, στις μεταβάσεις αγορών (όπως σήμερα με την ΤΝ), σε κρίσεις …έβγαιναν πάντα οι λίγοι μπροστά, γεννώντας μια ιδέα που συμπαρέσυρε αγορές, συνήθειες, ανθρώπους και μας άλλαζε προς το καλύτερο. Η VIVA έφτιαξε το χρηματοοικονομικό της μηχανισμό απαντώντας στις υψηλές χρεώσεις, και στην αδιαφορία των τραπεζών να προσφέρουν καλές λύσεις. Η Revolut ήθελε να ενώσει 50 εκατομμύρια πελάτες που είναι mobile, παντού στον κόσμο και δεν μπορούν την τραπεζική γραφειοκρατία. Οι πλατφόρμες ταξιδιών-booking-διαμερισμάτων πάτησαν πάνω στην πραγματικότητα πως τα ξενοδοχεία άρχισαν να γίνονται επικίνδυνα ακριβά.
Όταν μια ομάδα, ένας founder, μια επιχείρηση βρίσκεται μπροστά σε αδιέξοδο από την αλλαγή που συντελείται, τότε μόνο το μυαλό λειτουργεί διαφορετικά. Υπό το φόβο του κινδύνου γίνεται πιο πρακτικό, πιο δημιουργικό, πιο ειλικρινές. Όχι, δεν είμαστε οι καλύτεροι, πρέπει να γίνουμε οι καλύτεροι ανάμεσα σε χιλιάδες ανταγωνιστές. Πρέπει να βρούμε μια νέα λύση σε υπάρχον πρόβλημα, που ίσως έως τώρα το προϊόν-υπηρεσία μας δεν έλυνε. Αυτός είναι ο λόγος που οι καλύτερες λύσεις εμφανίζονται, όταν «αναγκαζόμαστε» να τις βρούμε.
Αρκεί να έχεις το θάρρος να βλέπεις την αλήθεια
Σε έναν κόσμο που αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα (AI, κυβερνοασφάλεια, βιωσιμότητα, κανονιστικά πλαίσια, διεθνές εμπόριο), η καινοτομία δεν είναι project, ούτε incubation, ούτε κυβερνητική πολιτική. Είναι η σκέψη που ξεκινά από την ερώτηση: Τι δεν πάει καλά; Πού χάνω χρόνο ή χρήμα; Πού χάνω πελάτες; Πως θα επιβιώσουμε;
Και όσο πιο γρήγορα το παραδεχτεί μια επιχείρηση, τόσο πιο γρήγορα θα δημιουργήσει κάτι νέο. Αυτό που σήμερα ονομάζουμε «καινοτομία» ίσως να είναι μια απλή, αναγκαία, πρακτική λύση σε ένα πρόβλημα που κανείς δεν είχε χρόνο να λύσει the old way. Το πιστεύω, μόνο οι δυσκολίες δημιουργούν τις πιο ισχυρές λύσεις στις επιχειρήσεις. Αν όχι, σημαίνει πως είναι bourdologists και εφησυχασμένοι the old way. E, τότε ας χαθούν στο παρελθόν!
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγική-Επικοινωνία-Υλοποίηση. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, για να δώσω πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Λιγότερο θόρυβο, περισσότερη ευθυγράμμιση, σωστή υλοποίηση. Αν θέλεις ξεκάθαρη κατεύθυνση στη στρατηγική, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
