Τι να κρατήσεις (Takeaways)
- Η βία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με αυστηρότερες ποινές. Χρειάζεται πρόληψη, εκπαίδευση, έγκαιρη παρέμβαση.
- Η ανοχή όλων μας στις μικρές μορφές βίας οδηγεί στην κανονικοποίησή της.
- Η αντιμετώπιση της βίας είναι ζήτημα κουλτούρας και συλλογικής ευθύνης.
Nιώθεις πως η βία έχει ξεφύγει; Δεν είσαι μόνος. Η καθημερινότητα έγινε απρόβλεπτα επικίνδυνη. Περισσότερο από τα περιστατικά που διαβάζουμε, με τρομάζει πως έχει εντελώς αποενοχοποιηθεί. Ακούς πατέρα “παιδιά είναι, θα παίξουν ξύλο“, ή ζητάς από ντελιβερά να μην έρθει κατά πάνω σου με το μηχανάκι και σε βρίζει. Μοιάζει η βία να ξεδιπλώνεται κάθε στιγμή, παντού, για όλους. Πως να σταματήσει;
Οι πολίτες ό,τι ήταν να κάνουμε, το κάναμε – και καλά μάλιστα…: αντί για έμφαση σε οικογένεια, παιδεία, πολιτισμό κάναμε θεό την κατανάλωση και την εύκολη ζωή για τον εαυτό μας. Είναι βαθύ και σωστό ότι έγραψε ο Μ. Αναγνωστάκης «Φοβήθηκα τους ανθρώπους που σκέφτονται με το στομάχι.»
Ποιος, να μου πεις, να ασχοληθεί με τις επιθέσεις ανηλίκων στα σχολεία, στις πλατείες (Θεσσαλονίκη, Ρόδο, Κηφισιά κ.ά), με τους φόνους 23χρονων ή συζύγων, τις βομβιστικές ενέργειες, δολοφονίες από γηπεδο-ουγκ-υπάνθρωπους, ή τον 29χρονο που γρονθοκόπησε έναν 58χρονο μέχρι θανάτου στο δρόμο; Βλέπεις, οι δάσκαλοι δεν μιλάνε, οι οικογένειες δεν επικοινωνούν με τις Αρχές, τα ΜΜΕ πουλάνε τρόμο, οι Κρητικοί ζωσμένοι με καλάσνικοφ, τα 17χρονα έχουν μαχαίρια, και τα social δεν κάνουν ban κανένα λογαριασμό!
Γιατί δεν σταματιέται η βία;
Είναι απογοητευτικά όσα συμβαίνουν γύρω μας και με προβληματίζουν για αυτό και έγραψα προηγούμενα το άρθρο “Ο κύκλος Φτώχεια, Εκπαίδευση, Ανισότητα”. Αξίζει όμως να διαβάσετε τη δημοσίευση μιας κυρίας από το LinkedIn:
Αλλά γιατί άραγε συμβαίνουν όλο και πιο συχνά όλα αυτά τα άσχημα γεγονότα;
- Ψηφιακός μιμητισμός: οι πλατφόρμες επιβραβεύουν τη θέαση, επιτρέπουν copycat συμπεριφορές και δυστυχώς τα περιστατικά που βιντεοσκοπούνται-ανεβαίνουν-γίνονται ‘status’ (στα νέα παιδιά-επίδειξη δύναμης;).
- Κενά στην έγκαιρη πρόληψη: δεν αρκούν τα επιχειρησιακά αποτελέσματα (συλλήψεις) της Αστυνομίας, χωρίς προγράμματα οικογενειακής στήριξης, διαμεσολάβηση και ψυχοκοινωνική υποστήριξη.
- Η έμφυλη βία είναι πια νορμάλ: τα περιστατικά δείχνουν ότι αφηνιάζουν τρελοί στα σπίτια τους και δυστυχώς το περιβάλλον των θυμάτων (φίλοι, συγγενείς, παιδιά, γειτονιά) δεν αναφέρουν προειδοποιητικά σημάδια.
- Το οργανωμένο έγκλημα έχει οικονομικό δίκτυο: όπως έχει αποδειχθεί από τις ειδήσεις, διεξάγονται business operations και επενδύσεις εκατομμυρίων (καλά το διαβάζετε: βενζινάδικα, απαγωγές, διακίνηση ουσιών, μαύρο χρήμα, εισαγωγή όπλων από τα σύνορα) που δίνουν χρήμα και μέσα σε κακοποιά στοιχεία και όλα μάλιστα συντονίζονται πίσω από τα κάγκελα της φυλακής (ναι, ακόμη και παιδιά χρησιμοποιούνται)!
- Στην εποχή μας έχει απενοχοποιηθεί η βία σε γεωπολιτικό, εθνικό, θρησκευτικό και καθημερινό επίπεδο.
Τι μπορεί (ενδεικτικά) να δουλέψει στην πράξη;
Σύμφωνα με ειδικούς που διαβάζω η περισσότερη καταστολή δεν φέρνει βιώσιμα αποτελέσματα, αν πρώτα δεν συνεργάζονται σχολείο-κοινότητα-γονείς. Μπορεί να δουλέψουν προγράμματα πρόληψης όπως έγινε σε Φινλανδία, Ισλανδία, Πορτογαλία με παράλληλα εξελισσόμενες ενέργειες:
- Σχολείο-σύλλογοι γονέων με θετική στάση και διαμεσολάβηση: ομάδες συμμαθητών-mentors, διαρκής έλεγχος, υποχρεωτική αναφορά περιστατικών, άμεση ψυχοκοινωνική παρέμβαση.
- Εκπαίδευση γονέων-εφήβων στο digital: πότε, πώς, τι περιεχόμενο κατεβάζουμε, κίνδυνοι, πώς δηλώνουμε περιστατικά στις πλατφόρμες και τις Αρχές, και μέθοδοι whistleblowing.
- Αστυνόμευση γύρω από σχολικά και ψυχαγωγικά μέρη-bars και fast-track συνεργασία με Εισαγγελία για ανήλικους, κατανάλωση αλκοόλ, επεισόδια βίας, παρανομία-κλοπές.
- Εισαγωγή αυστηρών ποινών με χαρακτήρα κοινωνικής εργασίας: κοινωφελή εργασία, παρακολούθηση από ειδικό, υποχρεωτική συμβουλευτική εντός σχολείου (με παρουσία και συμμαθητών για έκθεση).
- Μητρώο επικίνδυνων περιστατικών βίας και στατιστικά ανά περιοχή: προστασία θυμάτων, ‘red flags’, απομάκρυνση επικίνδυνων από οικία, φύλαξη περιοχών που έχουν αυξημένη παράνομη δράση.
- Αποδόμηση κυκλωμάτων: κατάσχεση-δέσμευση περιουσιών από παράνομο χρήμα προσώπων και συγγενών-φίλων, προστασία μαρτύρων, ετήσιες εκθέσεις οργανωμένου εγκλήματος/ενημέρωση κοινού.
- Κάμερες παντού για ασφάλεια και εξακρίβωση στοιχείων όσων παρανομούν.
- Αφαίρεση διπλωμάτων όσων παραβιάζουν τον ΚΟΚ (γειτονιές, λεωφόροι, ντελιβεράδες που οδηγούν παντού).
- Αστυνόμευση-προτεραιότητα σε περιοχές που έχουν το ίδιο συνεχιζόμενο pattern.
- Απελάσεις οικονομικών μεταναστών που αποδεδειγμένα έγιναν μέρος κυκλωμάτων (ουσιών, κλοπών κ.λπ).
Δεν φτάσαμε εδώ από τη μια μέρα στην άλλη. Αν η κοινωνία αντιμετωπίσει το θέμα στις ρίζες του, ίσως μειωθεί η βία. Αλλιώς θα χειροτερέψει ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ! Έχουμε μια πληγή και αυτή επουλώνεται με σκληρές αλήθειες, με σταθερούς θεσμούς που λειτουργούν, με αυστηρότητα και με κοινότητες που δεν αδιαφορούν.
Είμαι ο Τάσος Παγκάκης. Βοηθώ leaders και ομάδες να μετατρέπουν την αλλαγή σε ανάπτυξη, δουλεύοντας στο τρίγωνο Στρατηγικής-Επικοινωνίας-Compliance. Παρεμβαίνω όπου υπάρχει ασάφεια, δίνω πάντα πλαίσιο αποφάσεων, καθαρό narrative και roadmap. Αν θέλεις βοήθεια και κατεύθυνση σε θέματα στρατηγικής, μίλησέ μου και θα σε βοηθήσω.
